Bell: Përmirësoni klimën me biznesin

15.05.2008 19:49 Biznesi - Burimi: Metropol Biznesi

Ekspertët e FMN-së: Borxhi publik, ende shumë i lartë mbi 50 për qind e PBB-së

“KESH, përparime të kufizuara. Çmimet duhet të jenë në nivelet e mbulimit të kostos”

Rritja e deritanishme ekonomike në vendin tonë, sipas FMN-së është e kënaqshme, por nevojiten të tjera masa që të garantojnë ruajtjen e këtyre niveleve edhe në të ardhmen. Sipas tij, në këto 16 vite tranzicioni Shqipëria ka bërë progres në rritjen ekonomike, që ka qenë e lartë. “Por sfida të reja e presin vendin tuaj tashmë, një prej të cilave është edhe klima e biznesit. Kjo kërkon përmirësime emergjente në mënyrë që të të tërhiqen investimet serioze, mjaft të rëndësishme dhe të nevojshme për vendin”, theksoi shefi i misionit të Fondit Monetar Ndërkombëtar në vendin tonë, Geruin Bell. Mesazhet e fundit të fondit janë dhënë gjatë konferencës Shqipëria-Mundësitë dhe sfidat e kalimit drejt stadit të vendit në zhvillim. Nga ana e tij, kreu i Qeverisë, Sali Berisha, theksoi se “vendi ynë është bërë gjithnjë e më shumë tërheqës për investimet e huaja në rezervat minerare”, pasi sipas tij janë drejtuar kompani të mëdha që e shohim mjaft me interes këtë sektor.

FMN-ja për borxhin

Ekspertët e FMN-së kanë rekomanduar ndjekjen e disa rregullave fiskale për Shqipërinë, në lidhje me borxhin publik në rritje dhe deficitin e madh buxhetor. Sipas Jiri Jonas, ekonomist i FMN-së, Shqipëria ka ende nevojë në fushën e investimeve, përfshi zhvillimin e infrastrukturës dhe huamarrjen për të zbatuar projekte me normë të lartë kthimi. “Por aksesi ndaj burimeve të reja të huamarrjes duhet të përdoret me kujdes. Një rregull fiskal mund të japë një sinjal angazhimi që nëse ndryshojnë rrethanat, Qeveria mbetet e angazhuar për ruajtjen e disiplinës fiskale”, tha Jonas. Në këtë kontekst, duhen të dhëna më të sakta dhe duhet të merren parasysh specifikat politike. Sipas Jonas, borxhi publik mbetet ende shumë i lartë, mbi 50 për qind i prodhimit të brendshëm bruto që e bën vendin tonë të cenueshëm ndaj lëkundjeve të disfavorshme që mund ta çojnë borxhin publik në nivele të paqëndrueshme.

Rekomandimet

Prioritet fiskal duhet të mbetet reduktimi i borxhit në një nivel të sigurt. Sipas Jonas, kjo mund të arrihet me anën të rritjes së të ardhurave publike me disiplinimin e shpenzimeve ose me një kombinim të të dyjave. “Autoritetet dëshirojnë ta mbajnë shkallën e shpenzimeve buxhetore në 30 për qind të PBB-së gjë që është mjaft e përshtatshme për një vend të tillë si Shqipëria. Kështu që një rregull i mundshëm fiskla mund të ishte vendosja e një tavani për shpenzimet buxhetore në këtë nivel”, tha Jonas. Nga ana tjetër ekspertët kanë ritheksuar se problemet në sektorin energjetik të vendit dhe performanca e dobët e KESH-it nuk mundëson zbutjen e goditjeve energjetike. Sipas ekonomistit tjetër të FMN-së, Mumtaz Husain, përparimi i KESH-it është i kufizuar. Në 2007-n vetëm gjysma e energjisë elektrike e furnizuar është paguar, në krahasim me një mesatare prej 75 për qind në vendet e rajonit. Një prej zgjidhjeve sipas tij, do të ishte privatizimi i krahut të shpërndarjes së KESH-it, i cili mund të ndihmojë në pakësimin e konsumit të papaguar të energjisë elektrike dhe të sigurojë burimet shumë të nevojshme për modernizimin e rrjeteve të shpërndarjes. Gjithashtu, çmimet duhet të jenë në nivelet e mbulimit të kostos. Një rregullator, sipas tij i pavarur dhe me kapacitetin e duhur, si dhe rregullore të qarta për përshtatjen e tarifave janë të rëndësishme.

Pas 2-5 vjetësh borxhi do të mbahet nën 50 për qind të PBB-së

Rreth 10 për qind e borxhit është e trashëguar

30-40 për qind e PBB-së duhet të jetë borxhi sipas literaturës

rritja ekonomike e vendit mesatarisht në vit ka qenë 6 për qind që nga viti 1999

Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com