Privatizimi i OSSH-së, qeveria e frikësuar nga ndryshimet politike

19.07.2008 12:02 Biznesi - Burimi: SOT Biznesi

Privatizimi i OSSH-së është një proces i komplikuar, që ka sjellë shqetësimin e qeverisë. Vet Ministri i Ekonomisë dhe Energjitikës Genc Ruli, është shprehur skeptik në lidhje me privatizimin e Operatorit strategjik të energjisë, proces i cili duhet të përfundojë brenda muajt shtator, sipas premtimeve të qeverisë. Gjithsesi ministri Ruli, mes skepticizmit në deklaratën e tij, ka pohuar se ishte optimist për realizimin e këtij privatizimi brenda afatit të përcaktuar. Këtë deklaratë Ruli e ka bërë, gjatë ndarjes zyrtare të OSSH-së nga KESH-i.Privatizimi i OSSH-së, sipas ministrit të Energjitikës Ruli, është më i vështiri, që ka bërë ndonjëherë Shqipëria. Vështirësia në privatizimin e këtij operatori lidhet me faktin, se kemi të bëjmë me një produkt jetik, por edhe për shkak të raporteve që janë krijuar mes shpërndarjes dhe konsumatorit, ku energjia vidhet, sipas ministrit Ruli. Por privatizimi i OSSH-së, mbart sipas ministrit të Energjitikës dhe një risk politik. Këto pasiguri të shprehura qartë, kanë bërë që qeveria të përcaktojë si kriterin kryesor për zgjedhjen e fituesit, jo shumën që ai do të ofrojë, por sigurinë që mund të garantojë për mirëmenaxhimin e këtij sektori mjaft të vështirë. Gjithsesi ende nuk dihet nëse privatizimi i Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes do të përfundojë në shtator, apo do të ketë fatin e shumë privatizimeve të tjera, disa prej të cilave po zvarriten prej një kohe të gjatë. Ndërkohë ministri Ruli, ka shprehur pakënaqësi edhe në lidhje me investimet që janë bërë në lidhje me Sistemin e Shpërndarjes.
OSSH, Shoqëri Tregtare
OSSH-ja mori dje statusin Shoqëri Tregtare. Operatori i Shpërndarjes është shkëputur përfundimisht ligjërisht dhe financiarisht nga Korporata Elektroenergjitike Shqiptare, duke kaluar në varësi të drejtpërdrejtë të Ministrisë së Ekonomisë dhe Energjitikës. Tashmë faturat, që do t’u shpërndahen konsumatorëve të energjisë do të mbajnë logon e OSSH-së dhe ato do të paguhen pranë këtij institucioni. Sistemi i Shpërndarjes, do të jetë ai që do të menaxhojë rezervat dhe shpërndarjen e energjisë elektrike te konsumatorët. Ndërkohë OSSH-ja, furnizon me energji elektrike rreth 1 milion abonentë dhe shumë shpejtë ajo do të privatizohet. Por privatizimi i OSSH-së mbart një tjetër risk, atë të rritjes së mundshme të çmimit të energjisë elektrike. Disa kohë më parë vet KESH kërkoi rritjen e çmimit të energjisë në një nivel, i cila nuk u lejua nga ERE. Ndërkohë që arkëtimet e KESH, gjatë kësaj periudhe kanë qenë të dobëta dhe rritja e çmimit të energjisë është parë si e vetmja mundësi për të ngritur nivelin e të ardhurave.
4 kompani në garë për OSSH
Të katërta kompanitë e parakualifikuara për privatizimin e OSSH-së, "EVN" AG, "ENERGIE STEIERMARK" AG, "CEZ" a.s. dhe "ENEL" S.p.A., janë njohur me dokumentacionin e OSSH-së. Ministria e Ekonomisë nga ana tjetër dhe Enti Rregullator i Energjisë, janë duke përgatitur kriteret e vlerësimit të ofertave. Sipas ministrisë, kompanitë e parakualifikuara kanë filluar procesin e "due diligence"-s, ku po njihen me të gjithë dokumentacionin teknik dhe financiar të OSSH-së. Kompanitë e parakualifikuara do të vizitojnë objektet e OSSH-së, me qëllim që të përgatisin ofertat e tyre në fillim të muajit shtator, që do të jetë dhe faza përfundimtare e privatizimit. Në qershor Komisioni i Vlerësimit të Ofertave vlerësoi se të 4 kompanitë kishin paraqitur dokumentacionin në përputhje me kërkesat, ndaj u përcaktuan si "Ofertues i Parakualifikuar" dhe kanë të drejtën për të vazhduar me paraqitjen e ofertave në fillim të muajit shtator. Kompanitë janë parakualifikuar për privatizimin e 51% deri në 76% të aksioneve të OSSH-së. Puna për privatizimin e OSSH-së ka një vit që ka nisur me konsulencën e IFC-së, me një kuadër të ri ligjor, i cili vendos rregullat e reja në treg të liberalizuar me futjen e një operatori privat në sektorin e Shpërndarjes. Enti Rregullator i Energjisë, plotësoi kuadrin ligjor me kontratat e furnizuesit publik, metodologjinë që përcakton tarifat kur operatori i shpërndarjes do të jetë privat etj.
Formula e privatizimit të OSSH
Formula e privatizimit të aksioneve të Shpërndarjes parashikon jo më pak se 51% dhe jo më shumë se 76% të aksioneve të kapitalit, që do t'u afrohet investitorëve strategjikë, të cilët duhet të jenë shoqëri apo bashkim shoqërish, që zotërojnë garanci të nevojshme financiare dhe janë të specializuar në sektorin e energjisë. OSSH operon e ndarë nga KESH dhe pas ndarjes së aseteve, aspekteve financiare, ai ka marrëveshjet e bashkëpunimit me Operatorin e Transmetimit, si dhe KESH-in. OSSH ka 1 milionë konsumatorë të energjisë elektrike, prej të cilëve 878.000 janë familjarë, 112.000 biznese, 7.000 në sektorin buxhetor dhe jobuxhetor. Në zonat urbane janë 550 mijë konsumatorë, ndërsa 450 mijë të tjerë në zonat rurale. Grupi kryesor konsumator mbeten familjarët, me 2.078 GWh energji të faturuar, biznesi me 1.135 GWh, institucionet publike me 128 GWh, sektori jo buxhetor me 239 GWh. Në zonat urbane, konsumi i energjisë elektrike llogaritet në 2.577 GWh, ndërsa në zonat rurale 1.002 GWh.
Vazhdojnë ndërprerjet e energjisë
Sektori energjetik në vend vazhdon të mbetet sektori më problematik, dhe stina e verës mesa duket po e vështirëson edhe më shumë situatën. Prej më shumë se 2 javësh, në gjithë vendin ka pasur ndërprerje të energjisë elektrike, të cilat janë bërë problematike edhe për vet Tiranën, ku në zona të caktuara është ndërprerë energjia elektrike për orë të tëra. KESH dhe OSSH i ka justifikuar këto ndërprerje të energjisë me nevojën e remonteve në zona të ndryshme, duke përjashtuar pamundësinë për furnizim të plotë me energji nga KESH. Por realisht mungesa e energjisë elektrike nuk mund të justifikohet vetëm me remontet, pasi ajo po kthehet në një gjendje që po përsëritet vazhdimisht. Disa ditë më parë OSSH-ja deklaroi se situata energjetike në vend nuk është problematike, por remontet do të vazhdojnë deri në muajin shtator. Mesa duket tani qenka periudha kur KESH duhet të merret vetëm me remonte. Por kjo periudhë përputhet dhe me një stinë të thatë që i ka pakësuar rezervat energjetike në vend deklaruar pikërisht nga KESH si dhe me rritjen e madhe të konsumit të energjisë, dhe nuk është e habitshme që sasia aktuale nuk i përmbush plotësisht nevojat e furnizimit me energji. Gjatë kësaj periudhe të ekzistencës së “remonteve” ka pasur raste kur energjia elektrike ka ikur dhe 6-8 orë në ditë dhe fakti që ato do të vazhdojnë deri në shtator, është një tregues i qartë që situata do të vështirësohet edhe më shumë në vazhdim.

Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com