Serbia, Kroacia e Sllovenia me hekurudhë të përbashkët

Zona e Gjirokastres krahas vlerave historike dhe te trashegimise kulturore mbart edhe nje sere vlerash te vecanta natyrore. Te tilla jane shpellat apo burimet e ndryshme karstike ne zona te ndryshme te rrethit te Gjirokastres te cilat vazhdojne te terheqin jo vetem vemendjen e studiuesve vendas por edhe specialisteve dhe studiuesve te huaj. Ne kete kuader nje grup zhytesish, specialistesh dhe spereologesh nga Italia kane eksploruar diten e diel shpellen dhe burimin karstik te Skotinise ne rrethin e Gjirokastres, nje nder monumentet natyrore me te vecanta ne kete zone. Kjo nisme u realizua nga shoqata italiane A.S.S.O e cila ka ne qender te punes se saj arkeologjine nenujore dhe studimet spereologjike. Eksplorimi dhe elementet studimor te grupit italian ne shpelle e Skotinise udhehiqeshin nga Drejtori i Pergjithshem i A.S.S.O, Mario Mazzoli, nje nga emrat me te njohur ne Itali si ekspert speleo-nenujor, spereolog dhe specialist i arkeologjise nenujore. "A.S.S.O. eshte partnere e Departamentit te Arkeologjise Nenujore te Institutit te Arkeologjise ne Akademine e Shkencave ne Shqiperi si dhe e Departamentit te Shkencave Humane te Universitetit te Foggia -Itali per realizimin e nje projekti te madh qe quhet "Liburnia". Ky projekt parashikon jo vetem realizimin e hartes arkeologjike te bregdetit shqiptar dhe realizim germimesh, por edhe aktivitete qe kane si qellim pergatitjen e arkeologeve te rinj nenujor si dhe vleresimin e pasurive arkeologjike qe jane ne fund te bregdetit shqiptar", thote Mazoli. Ne kete drejtim zhytesit italiane kane realizuar mjaft studime ne gjirin e Vlores, Syrin e Kalter etj nderkohe qe shpella karstike e Skotinise perben terheqjen e tyre te radhes per sa i perket interesit shkencor dhe studimor qe paraqet. "Ne, vijon Mazoli, ishim perpara disa javesh ketu se bashku me nje grup televiziv te Rai Due por menduam te kthehemi serish pasi kjo shpelle dhe vete burimi nentokesor i saj na u duk me mjaft interes'. Gjate dites se diel grupi i spereologeve, zhytesve dhe studiuesve italiane kane pare nga afer elementet natyrore te shpelles se Skotinise dhe te burimit nentokesor qe merr jete prej saj. "Me kerkimin e sotem speleo-nenujor ne shpellen e Skotinise misioni ka si objektiv te nxjerre elemente te rinj te panjohura me pare", thone specialistet italiane. Sipas tyre, nepermjet eksplorimeve nenujore dhe rilevimeve te permasave hidrogjeologjike qe do te realizojne ata do te kuptojne shtrirjen dhe tipologjine e kesaj shpelle te vecante por edhe te basenit ujembledhes nentokesor te saj. Specialistet italiane kane realizuar disa zhytje eksploruese per te evidentuar permasat e shpelles ne pjesen e mbuluar me uje dhe elemente studimor te tjere qe lidhen me ambientin natyror te shpelles dhe burimit nentokesor te Skotinise. Specialistet italiane thone se krahas shpelles se Skotinise interes per ta paraqet edhe studimi dhe eksplorimi i burimit karstik te Memes se Viroit, nje tjeter monument i natyres ne zonen e Gjirokastres. "Ne kemi qene edhe nje here tjeter ne kete burim interesant por mendojme qe ditet e ardhshme aty te realizojme nje ekspedite studimore te vecante", thone specialistet italiane. Per ta me vlerat interesante qe mbartin keto dy burime, shpella e Skotinise dhe Mema e Viroit mund te kthehen ne pika te preferuara per tu vizituar nga turistet. Blerim Kore