Ruanda akuzon Francėn pėr gjenocid
06.08.2008 18:13 Bota - Burimi: SHQIP Bota
Ruanda ka akuzuar Francėn se po luan njė rol aktiv nė gjenocidin e 1994-ės, nė tė cilin rreth 800 mijė njerėz mbetėn tė vrarė. Njė komision i pavarur ruandez tha se Franca ishte nė dijeni tė pėrgatitjeve tė gjenocidit dhe kishte ndihmuar nė trajnimin e milicive etnike hutu, qė ishin ekzekutues mizorė. Raporti akuzon gjithashtu trupat franceze pėr pėrfshirje direkte nė vrasje. Ai pėrmend 33 figura tė larta tė ushtrisė dhe figurave politike qė, sipas tij, duhen nxjerrė para drejtėsisė. Franca mė herėt ka mohuar pėrgjegjėsi tė tilla. Mes emrave tė pėrmendur nė raport ėshtė edhe ai i ish-kryeministrit francez, Domenik de Villepin, dhe presidentit tė ndjerė, Fransua Miterran. Ministria e Jashtme franceze tha pėr BBC-nė se ajo do tu pėrgjigjej akuzave pasi tė lexonte mė parė raportin qė ėshtė botuar tė martėn pasdite. Nė fillim tė kėtij viti, ministri i Jashtėm francez, Bernard Kushner, mohoi pėrgjegjėsinė e Francės nė kėtė gjenocid, por tha se gabime politike ishin bėrė. Rreth 800 mijė pjesėtarė tė minoritetit tutsis dhe moderatorė hutu u masakruan nga milicitė hutu brenda 100 ditėve nė 1994-ėn. Korrespondentėt nė Ruanda thonė se komisioni i posaēėm ka kaluar rreth dy vite, duke hetuar pėr rolin e supozuar tė Francės nė kėtė gjenocid. Ai ka dėgjuar dėshmi nga tė mbijetuar tė gjenocidit, kėrkues, shkrimtarė dhe gazetarė. Dokumenti me 500 faqe i ėshtė prezantuar qeverisė sė Ruandės nėntorin e shkuar, por nuk ishte bėrė publik deri mė tani. Ruanda nė mėnyrė tė vazhdueshme ka akuzuar Francėn se po armatos dhe trajnon milicitė hutu, qė kanė kryer gjenocidin dhe nuk po bashkėpunon me hetimin qė pasoi. Raporti thekson se operacioni humanitar dhe ushtarak, "Turquoise", i kryer nga Franca nė Ruandė, mes qershorit dhe gushtit 1994, kishte ndihmuar vrasjet e kryera nga milicitė ekstremiste hutu.
Franca pretendon se forcat e saj kishin ndihmuar nė mbrojtjen e civilėve gjatė njė misioni tė sanksionuar nga Kombet e Bashkuara, nė Ruandė, nė vitin 94. Dy vendet kanė pasur marrėdhėnie tė acarta qė nga 2006-ta, kur njė gjykatės francez implikoi Presidentin ruandez, Pol Kagame, nė rrėzimin e avionit me tė cilin udhėtonte Presidenti i atėhershėm i Ruandės, Juvenal Habayrimana, nė 1994-ėn, njė ngjarje kjo qė konsiderohet se nxiti vrasjet. Presidenti Kagame ka mohuar gjithnjė akuzat. Ai thotė se Habyarimana, njė hutu, ishte vrarė nga vetė ekstremistėt hutu, qė fajėsonin atėherė pėr aksidentin rebelėt tutsi, duke krijuar kėshtu njė pretekst pėr kryerjen e gjenocidit, ku humbėn jetėn mė shumė se 800 vetė.
Franca pretendon se forcat e saj kishin ndihmuar nė mbrojtjen e civilėve gjatė njė misioni tė sanksionuar nga Kombet e Bashkuara, nė Ruandė, nė vitin 94. Dy vendet kanė pasur marrėdhėnie tė acarta qė nga 2006-ta, kur njė gjykatės francez implikoi Presidentin ruandez, Pol Kagame, nė rrėzimin e avionit me tė cilin udhėtonte Presidenti i atėhershėm i Ruandės, Juvenal Habayrimana, nė 1994-ėn, njė ngjarje kjo qė konsiderohet se nxiti vrasjet. Presidenti Kagame ka mohuar gjithnjė akuzat. Ai thotė se Habyarimana, njė hutu, ishte vrarė nga vetė ekstremistėt hutu, qė fajėsonin atėherė pėr aksidentin rebelėt tutsi, duke krijuar kėshtu njė pretekst pėr kryerjen e gjenocidit, ku humbėn jetėn mė shumė se 800 vetė.
lajme.parajsa.com



































