Sulmi rus mbi Gjeorgji, alarmon ish-satelitët e Moskës

13.08.2008 00:07 Bota - Burimi: SHQIP Bota

Sulmi i Rusisë mbi Gjeorgjinë ka alarmuar vendet ish-satelitë të Moskës në Evropën Qendrore, disa prej të cilëve kanë vuajtur mbi shpinë ndërhyrjet "paqevënëse", por të përgjakshme të Moskës gjatë Luftës së Ftohtë. Polonia, një vend i rëndësishëm në rajon, ka denoncuar Moskën dhe u ka kërkuar partnerëve evropianë të ndërmarrin hapa vendimtarë diplomatikë për t‘u dhënë fund luftimeve. Tonet, në pjesën më të madhe të mediave, janë antiruse, por edhe të mbushura me një ndjesi kënaqësie, që më në fund, Rusia e tregoi fytyrën e saj të vërtetë. "Bashkë me bombat që ranë mbi qytetet gjeorgjiane, është shkatërruar edhe shpresa për një fqinjësi normale në lindje", shkruante gazeta polake "Dziennik". "Ata që paralajmëruan se Rusia është një partner i paparashikueshëm, kishin të drejtë. Rusia udhëhiqet nga ambicie neo-perandorake dhe nuk është e aftë t‘i trajtojë fqinjët si partnerë". Shumë analistë të Evropës Qendrore i hedhin poshtë argumentet e Moskës, sipas së cilës, ajo po përpiqet të rikthejë paqen. Rusia ka kohë që pret një pretekst të tillë për të rikthyer ndikimin e saj në Evropën Qendrore, thonë ata. "Kjo është doktrina Putin. Rikthimi i kontrollit rus mbi territorin e Bashkimit të dikurshëm sovjetik". Ministri i Jashtëm çek, Karel Shvarzenberg, e ka krahasuar ndërhyrjen ruse në territorin gjeorgjian me sulmin e përgjakshëm të 1968-ës për të ndaluar Çekosllovakinë të shkëputej nga orbita sovjetike. Sovjetikët përdorën tanket për të goditur një kryengritje të ngjashme në Hungari, në ‘56-ën dhe kërcënuan të bënin të njëjtën gjë edhe në Poloni, në 1981-shin. Kujtimet e dominimit sovjetik rëndojnë ende në mendjet e liderëve rajonalë. Frika e një rënieje të re në "sferën ruse të influencës" ushqeu dëshirën e thellë për t‘i çuar vendet e tyre në BE dhe NATO, pas kolapsit të Bashkimit Sovjetik, në 1991-shin. Pas një fillimi të qetë mes Rusisë dhe ish-satelitëve të saj, mosbesimi i Moskës u kthye kërcënueshëm që kur Vladimir Putin u bë President në vitin 2000. Putin, aktualisht Kryeministër i Rusisë, ka irrituar rajonin duke glorifikuar Bashkimin Sovjetik dhe duke lëshuar kërcënime ndaj Polonisë e Republikës Çeke, për gatishmërinë e tyre ndaj ngritjes së një sistemi mbrojtës nga raketat, të planifikuar nga SHBA-ja në territorin e tyre. Disa liderë thonë se Bashkimi Evropian duhet të rishikojë planet e tij për një partnership strategjik me Rusinë, jetësor ky për furnizimet me energji për BE-në. "Sulmet ruse kundër Gjeorgjisë, në mënyrë të paevitueshme na vënë ne përballë detyrës së rishikimit të disa aspekteve të bashkëpunimit aktual mes BE-së dhe Rusisë", tha Presidenti estonian, Tomas Ilves, në një takim me shefin e politikës së jashtme të BE-së, Havier Solana. "Sulmi i Rusisë mbi Gjeorgjinë është një shuplakë për Evropën dhe shpresat e saj, siç është edhe ajo e ndarjes së vlerave themelore me Moskën", shtoi ai. Por, pavarësisht simpatisë për Gjeorgjinë dhe acarimit me Moskën, shumë analistë thonë se Presidenti Mikhail Sakashvili e ka tepruar me përpjekjen për rimarrjen e Osetisë Jugore. "Unë jam përkrah Gjeorgjisë", tha Les Valesa, ish-presidenti polak. "Por beteja e saj duhej të ishte zhvilluar ndryshe. Nuk mund ta shtysh bishën pas një muri, sepse ajo mund të kthehet dhe të të qëllojë".

Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com