Alo... takohemi sot në...

ose edhe nuk takohemi fare

Sa herë vendosim që për miqtë këtë mbrëmje do gatuajmë vetë e pastaj përfundojmë duke kërkuar në telefon numrin e picerisë me shërbim të shpejtë?! Themi se të nesërmen do ta takojmë patjetër ish-kolegen prej dy vjetësh e përfundon duke i dërguar një mesazh për ta pyetur si po shkon me punën e re. Pa le që nuk ke çfarë bisede të konsumosh kur takohesh me mikeshat e tua, se i ke tërë kohës online dhe thashethemet janë konsumuar në rrjetin e tyre të versionit dixhital. Ju pëlqen kjo apo po mendoni të takoheni e të kaloni ca orë të mira me njerëzit që keni për zemër? VIP-at tanë kanë kohë që po e mendojnë

Arta ÇANO

Formula e suksesit: Ekuilibër

Nuk do hiqte kurrë dorë nga një kafe me mamanë dhe bashkëshortin në dhomën e tyre të ndenjjes çdo mëngjes, para se çifti Kodheli të niset për në punë. Një kafe jo e servirur me mirësjelljen-formulë të kamarierëve, një kafe shtëpie me njerëzit e familjes, që Mimi nuk do e ndërronte me asgjë. “Nuk do dilja nga shtëpia pa këtë kafe. Është një kohë e shkurtër, që ia dua shumë ditës sime”. Një kohë që qëndron ndërmjet çastit që përcjell djalin për në shkollë dhe çastit kur duhet të niset për në punë e është sanduiçi më energjik e njëkohësisht më relaksues i mundshëm për Mimin. Do të kalojnë shumë orë sa ajo të ndodhet përsëri në shtëpi, prandaj kjo kohë e shkurtër disaminutëshe, kur “të rriturit” e familjes flasin për motin, për gjumin e një nate më parë, çfarë do gatuhet në shtëpinë e tyre atë ditë e të tjera si këto që askush tjetër, veç pjesëtarëve të familjes, nuk do ishte i interesuar t’i dëgjonte, është e rëndësishme. Por mirësjelljet-formula, bisedat e ftohta pa interes njerëzor nuk do të thotë se i mungojnë ditës së saj. Ia kërkon puna në Partinë Socialiste që, në mos të harrojë, të lërë pa përmendur dhembjet e kokës, datat e shënuara, shqetësimet e fundit në telefon, si të sajat, dhe të të tjerëve. Sepse Mimi respekton atë parimin se “puna është punë e duhet dalluar nga çështjet personale”. Prandaj është familja, shoqëria e ngushtë me pak persona që i njeh prej vitesh për t’u plotësuar si njeri me ndjenja, probleme e emocione. Me ata nuk shkëmben nga ato e-mailet me format të gatshëm, nuk ka nevojë për shprehje shabllon kortezie. Me familjen kalon mëngjeset dhe darkat, ndërsa mikeshat e ngushta i merr apo u përgjigjet në telefon për të ngrënë drekë apo pirë një kafe në kohën e pushimit, që këput në mes lodhjen e një dite të gjatë pune. Kështu, qëndron gjithçka në ekuilibër. Dhe funksionon!

Një vend pranë zjarrit

Miqësia për Agron Llakajn është si zjarri, të cilit i duhet hedhur dru dhe i duhet fryrë që mos të fiket. “Si zjarri, dhe miqësia duhen ushqyer për të mos u shuar. Miqësia ka nevojë për takime, për kohë të kaluar së bashku, ku miqtë flasin e qeshin, duke ushqyer raportin mes tyre. Koha jonë i mban njerëzit pak larg për shkak të punëve e angazhimeve, po mund t’ia dalësh dhe me ritmin e sotëm të ruash të njëjtat marrëdhënie të ngushta me disa njerëz. Darkat dhe drekat me miqtë mund të jenë një mënyrë e mirë për këtë”. Rreth kësaj, Agroni e ka seriozisht: humori fillon pasi miqtë bëhen bashkë. Dhe për këto dreka e darka nuk nguron të bëhet mbarë. Për shkak të hapësirës që kërkon një tryezë me shumë miq, shtëpia përjashtohet si pikë takimi dhe zëvendësohet me ndonjë restorant. Fundja, theksi bie në familjaritetin mes tyre, ku komunikimi i drejtpërdrejtë është zanorja më e fortë. “Miqtë e ngushtë apo njerëzit më të afërt i marr më shpesh në telefon, sepse më pëlqen të komunikoj me zë me ta, në vend që të dërgoj mesazhe, dhe kur bëhet fjalë për urime festash. Por dhe kur u dërgoj mesazhe, i shkruaj secilit një tekst të veçantë. Me njerëzit, marrëdhëniet me të cilët janë më tepër kortezie, mund të shkëmbejë dhe mesazhe me tekst të njëjtë”. Ndërsa e-mailet i përdor për t’iu përgjigjur ndonjë interviste standarde ose dhe për komunikime të rastësishme, por asnjëherë për të zëvendësuar një takim, të paktën me njerëz që jetojnë pranë. “Unë jam fans i marrëdhënieve që nuk mbahen në jetë artificialisht me anë të teknologjisë. Nuk më ndodh që miqtë që jetojnë në Tiranë t’i lë pa takuar për shumë kohë. Kjo situatë do më dukej e çuditshme”. Një si ai nuk do t’i pranonte kurrë justifikimet e miqësive të ftohura.

FWD: Ditë të mbarë!!!

Puna fikse, angazhimet e tij, e dashura, muzika dhe sporti... këtu pret të fillojnë ankesat e prindërve që Landin e shikojnë pak dhe ai të përgjigjet me një justifikim. Por familja Hysi nuk është prekur nga kjo dukuri. Landi, vendimin për të jetuar me prindërit, dhe pse i pavarur ekonomikisht, e ka mbështetur në dëshirën e tij. Sepse ai nuk është nga ata tipat që mezi presin të kenë një hapësirë të tyren, larg kujdesit prindëror me të cilët lidhjet e mbetura konsistojnë në telefonata apo vizita të rralla. Në keni njohur të tillë të rinj, ai është e kundërta. “Jetoj me prindërit dhe lus Zotin që edhe në një ditë do të më duhej të jetoja veças (për të krijuar një familje timen) shtëpinë ta kisha pranë tyre (mundësisht ngjitur)”. Të njëjtën marrëdhënie intensive, pa periudha të gjata ndarjeje, ruan dhe me miqtë e tij. “Shoqëria zë një pjesë të konsiderueshme në jetën time. Mundohem që të mos lë askënd pa takuar”.Kjo s’do të thotë që në emër të tij nuk paraqitet asnjë ankesë.Gjyshja nga e ëma, për shembull, ankohet se ai nuk e viziton shpesh, ndërsa tjetra, duke qenë se banon në të njëjtën shtëpi me të, nuk e rreshton këtë në ato pak anë negative që gjyshet mund të pranojnë për nipërit e tyre. Pastaj, gjyshja duhet ta dijë që Landi është i dashuruar prej kohësh dhe lidhja kërkon kohë. Por përkushtimi ndaj të dashurës nuk mënjanon mënyrën e shpejtë të komunikimit me të gjatë ditës: sms-të. Janë të pashmangshme ato për këdo e jo më për një të brendshëm të kompanive celulare, si Landi te “Vodafone”. Por kjo s’do të thotë se ai kapërcen kufirin. “Telefonatat dhe sms-të më shërbejnë për t'u takuar me miqtë, shokët, kolegët etj. e jo për t’i anuluar takimet, por në rast se do të më duhej të anuloja një takim, do të përdorja telefonatën e jo sms-të”. Ndonjëherë, me miqtë përdor dhe një komunikim epidemik si ai i e-mail-eve “forward”, ku listës nuk i mungon asnjëherë kolegu i tij më i mirë, Bulenti. Duhet dhe pak çlodhje në punë.

Histori të pabotuara nga shtëpia “Dudaj”

Në shtëpinë botuese “Dudaj”, presidentja Arlinda kujdeset që kohën ta mbajë nën kontroll, duke e disiplinuar me afate, por në shtëpinë e saj dhe në marrëdhëniet me njerëzit nuk mund të ruajë të njëjtat pozicione. Arsyeja: koha kërkon revansh, plus arsye njëqind për qind vetjake. “Për fat të keq, nuk jam shumë tradicionale dhe nuk shquhem për respektim tëqokave. Jam harraqe në të kujtuarit e festave, po gjithsesi mundohem që njerëzit që i dua të gjej kohë t’i shoh. Megjithatë ka plot njerëz që dëshiroj me gjithë zemër t’i takoj, po koha nuk më mjafton gjithmonë”. Në kushtet kur llogaritë me kohën dalin mangët, duhet të sigurojë zgjidhje të tjera, sidomos kur bëhet fjalë për punë që s’presin. “Nuk më pëlqen ta zëvendësoj takimin me telefonata apo me mesazhe, megjithëse shpesh lipset ta bëj këtë për të shkurtuar kohë, por nuk është njëlloj”. Dhe, në vend të drekave apo darkave në restorant me miqtë, do parapëlqente ato mbledhjet në shtëpi, por ... “nuk jam aspak një kuzhiniere e zonja dhe nuk dua të porosis nga jashtë, kështu që i ftoj nëpër restorante. Megjithatë, nuk mungojnë rastet kur mblidhemi në shtëpi e pimë nga një gotë verë të mirë, shoqëruar me miks djathërash e proshutash”. Kushedi çfarë do t’i kishte thënë halla sikur të ishte përballë këtyre pjatave të ftohta, për të cilat vetëm frigoriferi duhet - sepse soba nuk hyn në punë - kur ajo, dhe pa to, për Arlindën e kishte formuar mendimin. “Ndonjëherë më akuzojnë si e ftohtë. Halla ime më thoshte: ‘je si yt atë, frigorifer’, por më kuptojnë dhe më duan, sikurse dhe unë”. Sepse ajo nuk e përdor kohën si fëmijët fustanin e mamasë, për t’u fshehur e mbrojtur pas saj. Nuk shqetësohet, pasi nuk ka abuzuar. Jo deri në pikën kur miqtë e veçantë humbasin në listën e kontakteve të celularit apo postës elektronike. I urren mesazhet që nuk i dërgohen askujt në mënyrë specifike. “Më mirë nuk nis fare”. Mund të jetë në trend, por fjalën e fundit e thonë shijet personale. 

Barbeque në malet e Kosovës

Punon si përkthyes në Ferizaj, njihet nga të gjithë si këngëtar, por Mentor Haziri i grupit “Kthjellu” është gjithashtu i aftë të japë këshilla për kalimin sa më mirë të kohës së lirë. Sepse ai dhe miqtë e tij kanë zbuluar një formë jo të konsumuar për të kaluar kohë bashkë e për t’i shpëtuar jetës së qytetit. “Ne bëjmë Barbeque Party. Dalim maleve shumicën e rasteve dhe e përgatisim së bashku, sepse nuk ka kështu: që dikush të gatuajë e dikush të bëjë hahaha”. Ushqimet e përcëlluara në skarë u pëlqejnë aq shumë, sa edhe kur i fton miqtë në shtëpinë e vet të madhe, menyja dihet: produkte skare. Në të kundërt, mund të takohen dhe nëpër restorante. Por, nëse deri këtu jeni duke imagjinuar një tablo alpine, me kampingje apo shëtitje të njëpasnjëshme të një grupi të rinjsh për të pasur një panoramë të realitetit, duhet të fusni në kuadër dhe orarin zyrtar apo orët e zgjatura, që i mbajnë lidhur këta shpirtra të lirë pas aktivitetesh të tjera.

Mentori ka angazhime që e bëjnë të kalojë kohë pa i takuar miqtë, dhe pse jetojnë në një qytet. Shumë-shumë ndonjë përshëndetje me kontaktet e shumta online, të cilët ai nuk i bombardon kurrë me ato e-mail-et që kërkojnë komandën forward për t’u shkuar të tërëve, por me të vendosur të shkundin prangat e rutinës, lajmi merr shpejt dhenë. “Lidhemi me telefon, me mesazhe ose ua komunikoj personave që kam online, që nuk janë pak dhe... everybody out”, nuk i shpëton dot anglishtes përkthyesi. Por ama, dhe pse ia di për nder telefonit për sqarimet e vendit dhe orës, nuk i beson më shumë se duhet. “Përmes telefonit, keqkuptohen njerëzit nganjëherë dhe rrezikojnë marrëdhëniet shoqërore. Mua telefoni më mjafton vetëm për të lënë ku do takohemi personalisht, që është ajo çfarë preferoj”. Sa të fiksuar pas “live”-t janë këta këngëtarët!

Julka në botën e çudirave virtuale

Të zgjohej një ditë e të mos gjente gjëkundi rrjet interneti dhe të mos kishte sinjal në celular, Julka do ndihej një Robinson Kruzo e ditëve tona, sepse teknologjia ka hedhur rrënjë të thella në lidhjet e saj me botën që e rrethon, duke nisur nga më intimet deri te më të zgjeruarat. “Më shpesh me njerëzit komunikoj nëpërmjet e-mail-it, messenger-it, sms-ve, mms-ve, telefonatave. Kjo, sepse kështu lidhem në çast me kë dua, duke kursyer kohë, por dhe duke zvogëluar distancat”. Në fakt, çështja kryesore nuk qëndron te largësitë. Prindërit apo miqtë mund të banojnë disa blloqe banesash më tej, por ja që nuk është vetëm hapësira që vlerëson largësinë: ndërhyn koha, mundësia, trafiku, angazhimet, energjitë fizike. Dhe këtu si me një lëvizje shkopi (jo)magjik (sepse shkenca është krejt e kundërta e magjisë), fustanin tënd të ri po e sheh dhe mikesha jote, sepse e ke fotografuar veten gjatë “provave” dhe ia ke nisur me mms; zërin e mamit që kundërshton faktin që ti harxhon kaq shumë e ke në vesh dhe gjithë shpjegimet se si do vishesh, kur do niseni, ku do takoheni me miqtë për festën e mbrëmjes po ua shpjegon njëkohësisht nja dy-tre vetave, që janë online. Fatura e pagesave e shkund paksa nga përhumbja virtuale, por nuk e shmang atë. Sepse sot zgjedhjet bëhen në bazë të kostos oportune dhe koha është më e shtrenjta në treg. Kur arrin ta kursesh, ke dalë e fituar. Vetëm se mami me babin mund të jenë mërzitur ndërkohë. “Kur kanë kaluar dy javë pa i parë, do të thotë se vërtet e kam shkelur. Kështu, ata fillojnë të ankohen. Por në përgjithësi shkoj çdo javë për t’i takuar, ndërsa në telefon flasim përditë”. Dhe me miqtë, përjashto mikeshën e ngushtë, të cilën e takon çdo ditë, takimet personale komandohen “pause” për kohë të gjata, derisa një darkë në shtëpi, me picat e ngrohta në duar e filmin në dvd apo në një bar të preferuar, ajo, i fejuari, Andi DJ, e miqtë e tyre dalin pak nga bota virtuale.