Gur mbi gurė s'do lemė nė Kosovė
12.07.2008 00:06 Intervista - Burimi: Mapo Ekskluzive

Gur mbi gurė s'do lemė nė Kosovė
Shkruan : Ben Andoni Kryekomandantin e Gardės sė Car Llazarit, Andrej Haxhi Miliē e gjejmė falė njė mbėshtetjeje tė kolegėve tanė nė Beograd. Ka pak ditė, qė ka shpėrndarė nė tė gjithė median njė njoftim shtypi, ku bėn me dije se mė 31 tetor mė Krushevac, Qeveria e tyre (janė tė vetadministruar?!) do tė shpallė gjendjen e jashtėzakonshme nė Kosovė dhe do tė fillojė luftėn mė 10 dhjetor, ditėn qė ėshtė menduar se Kosova nė rast shtyrje tė afatit, do tė shpallė Pavarėsinė. "Nuk do lėmė gur mbi gur, na sqaron. Do t'i vrasim tė gjithė po qėndruan". Pas kemi rusėt, mė sqaron. Nė qeverinė e Zotit Putin shumė janė pėr mbėshtetjen e kauzės sonė. Edhe paratė aty i merni,- e pyesim. Pėrtypet. Jo, mė bėn, na mbėshtesin. Kthehet te tmerri sėrish. i kujtojmė Kosovėn dhe qė ende nuk kanė kėrkuar falje. Pse, sqaron, kėrkohet falje nė shtėpinė tėnde. Eshtė e kotė qė tė bėsh kėrkuesin. Duhet ta lėsh tė flasė.
Ka fėmijė,- i them,- dhe gra. "Do tė na vijė keq, por nuk do falim. Ne luftojmė kundėr terroristėve". Kuptohet janė djemtė e AKSH-sė, qė kur i them se shqiptarėt kanė armė njėsoj dhe nuk tremben mė thotė: "Tė shohim. E di qė ėshtė Drenica serbe, mė thotė. Ndaj dhe Thaēi ėshtė serb". Muhabeti ndėrthuret mes groteskut dhe ēmendurisė ballkanike. Ai tregon se do t'i bėjė tė gjitha.
Por, burri, me njė surrat murgu, qė kemi pėrballė duket se nuk i ka kėllqet pėr kėtė punė. Por, me njė fytyrė, tepėr haluēinante, i shikon gjėrat sikur i ka pėrballė. Kur kthjellohet njė moment, kthehet me saktėsinė e njė lunatiku dhe tė sqaron: "Unė jam filorus dhe neve na ndihmojnė rusėt". Eshtė krenar pėr kėtė. Ka bėrė njė shkollė pėr teologji dhe prej vitit 2002 ėshtė kryekomandanti i njė ushtrie deri mė tani Fantazmė dhe i pari i qeverisė sė ashtėquajtur sė Krushevacit (vendlindjes sė Car Llazarit). Si tė gjithė tė ēarturit nė ide e ka njė pėrgjigje pėr tė gjitha, por kur na udhėheq rrugėn drejt kuartierit tė vet, fillon e bėhet shumė mė i mbyllur. Kuartieri i Gardės nė Beograd ėshtė pėrballė stacionit tė madh tė hekurudhės dhe farė afėr Bristolit, hotelit, nga ku Ahmet Zogu filloi inkursionin e tij me ndihmėn e serbėve drejt fuqisė.
Pse ky mes-emėr, “Haxhi” ?
"Kur ikėn nė varrin e shenjtė nė Jeruzalem, sepse unė jam ortodoks si tė gjithė serbėt, atėhere merr emrin Haxhi dhe kjo ėshtė pėr nder tė gjithė atyre, qė kanė qėndruar nė kėtė vend. Kam qenė nė kėtė kohė dhe kėtu e ka origjinėn dhe mes-emri im. Pastaj, kam mbaruar shkollėn pėr teologji dhe Patriarku Pavle ėshtė bėrė sebep pėr tė shkuar nė shkollė".
Cila ėshtė struktura juaj dhe pse keni adoptuar kėtė emėr mesjetar?
"Ju e dini nga faqja jonė e internetit, qė djemtė e Gardės sė Car Llazarit kanė strategjinė pėr tė mbrojtur shpirtin e madh serb. Ndėrsa, emri i Car Llazarit, ėshtė emri i komandantit legjendar qė ka udhėhequr trupat serbe kundėr turqve nė shekullin e XIV. Nė kėtė betejė, ai ka fituar ndaj perandorisė sė tmerrshme otomane. Por, pushtimi mė vonė, zgjati shumė. Ai ka qenė heroi ynė, por nė tė njėjtėn kohė ėshtė edhe frymėzuesi ynė kryesor, qė do qė tė fitojmė sėrish nė Kosovė kėtė herė. Ne kemi luftuar bashkė me shqiptarėt nė kėtė luftė".
Pėr mua (dhe nuk flas nė emėr tė Gardės), nuk e di pse luftojmė me njėri-tjetrin. Unė kam studiuar historinė e marrėdhėnieve shqiptaro-serbe dhe historinė ballkanike dhe tė dy palėt janė pasardhės tė pėrbashkėt tė ilirėve. Nuk janė vetėm shqiptarėt, por edhe serbėt pasardhės tė ilirėve. Nuk thuhet mirė qė Garda do thjesht qė tė fitojė nė Kosovė sipas idesė qė dikur Car Llazari fitoi mė 1389. Nė fakt ėshtė qėllimi ynė qė tė fitojmė dhe patjetėr qė ne do tė fitojmė".
Pse lindi Garda e Car Llazarit. Serbinė e mbron qeveria e saj?
"Ne e filluam idenė e ndėrtimit tė Gardės pėr shkak tė situatės nė Ballkan dhe ne do tė luftojmė kudo dhe me kėdo, qė do tentojė tė na heqė tokėn tonė tė shenjtė tė Kosovės".
Juve jeni komandanti i kėsaj Lėvizje. Ēfarė formimi keni?
"Garda, qė ėshtė themeluar mė 5 maj tė vitit 2005 nė qytetin e Krushevacit, ka qenė ideja ime. Jam lindur nė Dragaē tė Shumadijes. Eshtė njė fshat afėr Ēaēak. Kur kam qenė i ri kam qenė tregtar dhe kam pasur disa biznese. Mė vonė, kam filluar biznesin tim nė tregti. Kam pasur, lidhje me tė gjithė tregtarėt prej tim eti, sepse ai kishte burim ish-tregėtarėt e vjetėr…Mė 1998, i mbėshtetur nga Patriarku sllav Pavle kam vazhduar Fakultetin Teologjik. Ndėrkohė, qė shkollimin e mesėm, e kam pasur pėr ekonomi nė Beograd. Pas kasaj kam vazhduar fakultetin dhe nė vitin 2000 kam ikur nė Jeruzalem".
Si ju erdhi ideja pėr Gardėn?
"Mė 2002, kur kam parashikuar se ēfarė do i ndodhte popullit serb dhe nė fakt ėshtė ajo qė po i ndodh popullit serb sot, unė themelova Lėvizjen Serbe. U bė nė atė qytet, sepse Krushevaci ka qenė kryeqyteti i Car Llazarit dhe nga ajo kohė ka filluar strategjia pėr tė mbrojtur Kosovėn…Mė 5 maj tė atij viti, nė dolėm nė publik sepse deri atėherė akoma nuk ishim bėrė tė njohur nė publik".
Sa e keni rrjetin e mbėshtetėsve?
"Ne kemi pėr Beogradin 145 njėsi bashkiake dhe po tė llogarisėsh minimumin pėr secilėn, ku ne llogarisim 100-200 mbėshtetės pėr secilėn njėsi, atėherė mund tė nxjerrėsh njė shumė pėr sasinė e mbėshtetėsve tanė. Ēdo njėsi ka mbėshtetės pėr Gardėn nė ēdo kohė".
Ēfarė do tė ndodhė mė 31 tetor, ju keni shpallur me anė tė njė njoftimi shtypi, luftė?
"Mė 31 tetor, ne do tė shpallim nė Krushevac, situatėn e jashtėzakonshme pėr Kosovėn. Nga 24 vjeē dhe deri mė 45 do tė jenė tė gjithė tė gatshėm pėr tė qenė nėn armė. Ne kemi pėr drejtimin e kėtyre njerėzve shumė komandantė tė Armatės sė Jugosllavisė, qė janė gati".
Kush ju financion?
"Garda e Car Llazarit vetėfinancohet dhe nė ēdo njėsi bashkiake anėtarėt mė tė vjetėr dhe tė rinjtė janė pėrgjegjės pėr financimin e njėsisė sė tyre".
Keni ndonjė lidhje me qeverinė e Koshtunicės?
"Ne nuk kemi, por ai e di qė mund tė vijė pavarėsia e Kosovės dhe qeveria e tij gjoja punon pėr Kosovėn, por e vėrteta ėshtė se populli serb nuk i beson mė kėta politikanė.
Ku ėshtė ndryshimi i qeverisė sė Krushevacit me Gardėn e Car Llazarit?
"Qeveria e Krushevacit dhe Garda e Car Llazarit janė e njėjta gjė. Ato janė formuar pėr tė ecur mbi Ganimestan (Fushė-Kosovė). Ne nuk kemi lidhje me qeverinė e Koshtunicės. Qeveria e Krushevacit ka 12 ministra, por ata nuk janė pjesė e qeverisė sė Koshtunicės. Ne kemi faqen tonė tė internetit, ku mund tė konsultoheni dhe nuk keni pse tė lidhni Krushevacin me qeverinė qendrore. Sepse marrėdhėniet nuk janė tė ngrohta.
Eshtė e njėjta gjė qeveria e Krushevacit dhe Garda e Car Llazarit. Njerėzit e Gardės janė tė integruar nė kėtė qeveri. Diēka tjetėr. Nėse do tė shpallet pavarėsia e Kosovės ka shumė tė ngjarė, qė Koshtunicės t'i bėjnė atentat njėsoj si Xhinxhiēit, bash nė qendėr tė Beogradit".
Nga kush?
"Nga populli i Beogradit. Nga vetė populli?"
Si e shikon Planin e Ahtisarit?
"Sa pėr planin e Ahtisarit ėshtė aneksi 11 qė thotė se NATO ka kontrollin e tė gjithė Kosovės. Z.Koshtunica ka folur gjithmonė pėr aneksin 11 dhe ėshtė arsyeja kryesore, qė ai do tė bėjė qė tė ndihet nga populli serb. Por, Garda e Car Llazarit dhe qeveria nuk do e pranojnė kurrė planin e Ahtisarit pėr pavarėsinė e Kosovės".
Ku e gjeni tagrin, qė tė shpallni gjendjen e jashtėzakonshme nė Kosovė?
"Unė dua tė shpjegoj se vetėm qeveria e Krushevacit ka tė drejtė tė shpallė gjendjen e jashtėzakonshme nė Kosovė ndėrsa qeveria e Koshtunivės, Jo! Dhe, kur kosovarėt tė shpallin qeverinė e tyre mė 10 dhjetor do tė ketė shumė probleme pėr qeverinė e Beogradit, sepse populli serb nuk e do shkėputjen. Nuk do tė bėhet nė mėnyrė jo tė ndershme, por ne do tė pėrpiqemi mė 31 tetor qė Qeveria e Koshtunicės tė bjerė dhe duam t'i heqim mbėshtetjen e popullit. Qeveria e Koshtunicės nuk e ka mbėshtetjen e popullit serb. Ai pėrpiqet pėr Kosovėn, ndėrsa Agim Ēeku ndėrkohė e ka shpallur pavarėsinė. Ne kemi shumė tė drejtė tė shpallim kėtė qeveri sepse i takon tė gjithė serbėve. E vetmja gjė qė do bėjmė ėshtė tė shpallim nė Krushevac tė ardhmen e idesė sonė, sepse ajo ėshtė afėr lėvizjes sonė".
Kush ju mbėshtet pėr idenė tuaj?
"Qeveria jonė ka shumė mbėshtetje nga qeveria e Zotit Putin dhe ne do tė lidhemi dhe do tė bashkėpunojmė me rusėt. Qeveria e Zotit Putin nuk e beson aspak qeverinė e z.Koshtunica. Ministrat e qeverisė sė Zotit Koshtunica janė nėn kontrollin e vendeve qė e bombarduan Serbinė. Qeveria e Krushevacit ėshtė qeveri serbo-ruse dhe ne kemi shumė mbėshtetje dhe nė vende tė tjera qė janė kundėr Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės dhe ndėrhyrjeve tė saj".
Dhe, nė kuadėr tė kujt platforme e luftoni Perėndimin?
"Mė 31 tetor, ne do shpallim ndarjen e dy blloqeve Lindje-Perėndim. Vija e demarkacionit kalon nga Mali i Zi, pastaj Republika Srpska, Moldavia dhe pastaj nė Moskė. Nė kėtė moment, do tė ketė divorc dhe pėr Kosovėn sepse ajo do tė mbetet sėrish nė pjesėn tonė. Kosova dhe Metohia, por edhe Shqipėria, paēka suportit tė saj nga SHBA-ja, do tė mbetet nė Lindje".
Kjo ėshtė sėrish ndarje dhe i mungon sensi i drejtėsisė, qė ju shpallni?
"Pėr tė fituar nė Kosovė ne kemi parasysh ndryshe shqiptarėt nė Shqipėri dhe ata nė Kosovė. Nuk janė tė ndjeshėm kosovarėt dhe shikojmė lėvizje tė mėdha. Ne duam njė Evropė pa kufij, por me kėtė rast nga Perėndimi, po ndėrtohet njė Evropė me mur tjetėr Berlini. Armiqėt tanė mė tė mėdhenj janė njerėzit e NATO-s, qė kanė dėrguar okupatorėt nė Tokėn tonė tė shenjtė, Kosovė"..
Kundėr kujt do luftoni nė Kosovė? Eshtė njė popull, qė nuk e pranon kurrė autoritetin tuaj dhe nė tokėn e tij…
"Nėse do tė shpallet pavarėsia e Kosovės, Garda do tė luftojė kundėr NATO-s dhe tė ashtėquajturve organizatave tė saj dhe ne do tė shkojmė pėr tė mbrojtur njerėzit tanė. Nėse do tė arrijė puna t'u shpallim luftė do t'i harrojmė ata.
Shqiptarėt, qė ne i quajmė shiptarė, duhet tė dinė se jetojnė nė tokėn tonė tė shenjtė dhe nė shtetin tonė. Dhe, qeveria e Krushevacit nuk do e njohė kurrė Kosovėn".
A e di, qė vendi yt, nuk ka thėnė ende mė fal, pėr atė qė u bė nė Kohėn e Millosheviēit?
Pėr ēdo arsye, pėr tė thėnė 'Na falni' gjatė kohės sė Millosheviēit nuk ia vlen. Nuk ėshtė se i kemi vrarė ne shqiptarėt e Kosovės. I ka vrarė NATO, ashtu si edhe njerėzit tanė. Ata bombarduan shqiptarėt dhe serbėt gjatė agresionit mbi Serbi dhe Kosovė. Ne nuk do e humbim Kosovėn dhe nuk duhet tė gėnjeheni pėr kėtė. NATO, mbi tė gjitha, ka ardhur nė Kosovė, pa lejen e serbėve dhe ata kanė bėrė agresion ndaj nesh mė 1999. Millosheviēi, pėr fat, nuk i la tė pushtonin Serbinė. NATO ka ardhur nė Kosovė duke e fituar me tė padrejtė. Por nuk ka qenė luftė, do ishte e tillė po tė kishte rregulla tė tjera. Ne do ta kthejmė luftėn. Qeveria e sotme e Koshtunicės nuk lufton pėr Kosovėn, ndėrsa ne do tė luftojmė. NATO ka aleatė tek qeveritarėt tanė".
A e di qė edhe shqiptarėt janė tė organizuar dhe nuk i tremben sulmeve tuaja?
"Dua t'i pėrshėndes, pjesėn tjetėr dhe t'u them 'Shėndet' dhe u them qė 'flini dhe mos u zgjoni". Nė fakt nuk do tė zgjohen kurrė, sepse qeveria e Ēekut dhe qeveria e Krushevacit nuk kanė gjė tjetėr pse tė luftojnė, veēse pėr Kosovėn".
Ēfarė armėsh keni nė formacionin tuaj?
"B-92 ka thėnė qė do tė ketė bombė atomike, por unė them se Lufta nuk ikėn dhe ne do tė shpallim atė qė do jetė njė bombė atomike, dhe qė do e bėjmė ne.
Pėrveē kėsaj, kemi armė kallashnikov, shumė lloje armėsh tė tjera tė lehta dhe tė rėnda, si dhe armėsh amerikane. Kur tė sulmojmė, tė gjithė do jenė duke… fjetur.."
E di qė lufta ka viktima?
"Po, por ne duam tė themi na falni, pėr ndonjė viktimė. Ne nuk duam tė luftojmė ndaj shqiptarėve tė Shqipėrisė dhe Kosovės, por thjesht ndaj terroristėve".
A jeni vallė kaq tė gatshėm?
"Nuk ka gėnjeshtėr nė kėtė qė do tė them: Prishtina do tė shkatėrrohet dhe nuk do tė lėmė gur mbi gur nė kėtė vend. Fėmijėt dhe gratė nė atė ditė, fjala ime ėshtė tė mos jenė nė Prishtinė. Ne nuk duam tė vrasim civilė, por terroristė. Hashim Thaēin me tė gjithė shokėt e tij. Tė gjithė terroristėt do t'i vrasim".
Po e di qė ka shumė popull tė pafajshėm shqiptar dhe serb?
"Kosovarėt shqiptarė duhet tė kuptojnė se ėshtė toka jonė e shenjtė. Ne kemi qenė tė parėt. Ka qenė toka jonė. Nuk ėshtė faji ynė nėse vritet ndokush nga kjo luftė".
Po ti ku do jesh me kėtė rast?
"Lufta do tė jetė e shpejtė. Kemi shumė gjeneralė tė zotė dhe nuk kam frikė se jam i rrethuar me gjeneralėt mė tė mirė tė ish-armatės. Dhe, ne njerėzit e car Llazarit duam tė ngjisim flamurin tonė tė shenjtė si flaka e shenjtė, nė malin e Sharrit. Ky ėshtė frymėzimi ynė".
A keni lidhje me Mlladiē?
"Kur tė ndahet bota jonė nė dy pjesė, Haga nuk do tė ketė ndonjė vlerė. Ratko Mlladiēi ėshtė njė serb qė do tė jetojė i lirė nė vendin e tij nė Evropėn Lindore,. Dhe, ai do tė jetė dhe lider ushtarak i Car Llazarit. Mė vonė, ngjarja mė e madhe do tė jetė qė nė kėtė situatė nuk do tė jetė nė Krushevac por do tė vijė tė jetojė i lirė, nė vendin e tij".
A mund tė jetojnė bashkė shqiptarėt dhe kosovarėt?
"Mbase. Por, unė nuk kuptoj sesi ata nuk e kuptojnė qė Kosova ėshtė toka jonė e shenjtė?…
lajme.parajsa.com



































