-Në skenën operistike shqiptare ju riktheheni pas shumë vitesh me një mbrëmje baleti të titulluar “Takim me Leonard Ajkun”. Ç’mund të na thoni për shfaqjen?
Koncepti i shfaqjes është bazuar në repertorin klasik pjesa e parë, repertor neoklasik pjesa e dytë dhe pjesa e tretë e programit i rikthehet klasikes e riparë në një vizion më kontemporan. Nuk është balet kontemporan, por në fakt është më i ri si vizion dhe ai që bëhet është akademik, pra është gjithmonë pranë klasikes si ide. Jam munduar që të gërshetoj si pjesët koreografike, por dhe vijën muzikore ku ti përgjigjet një rritje emocionale në mbylljen e pjesës së parë dhe të ketë një rritje po prapë emocionale dramatike siç është “Romeo & Julieta” në pjesën e dytë, një rritje që fillon me një lloj festiviteti dhe po ashtu mbaron që është pjesa e tretë “Paquita”. Janë pjesë të njohura të repertorit klasik dhe shumë nga këto nuk janë ekzekutuar në Shqipëri, por disa të tjera janë ekzekutuar dhe më parë në skenë.

-Cilat janë pjesët e reja të mbrëmjes së baletit ?
Të rejat e kësaj mbrëmjeje janë:”Rajmonda”, “ Lule nga Festivali”, “Moxart” që janë dhe pjesë që hyjnë në linjat neoklasike, është pjesa “Romeo & Julieta” dhe kjo e parë më tepër në linjat kontemporane të baletit ku dhe kjo hyn në neoklasiken dhe “Paquita” që është një pjesë që nuk është bërë në Shqipëri dhe është një suitë prej 23 minutash.

-Në shfaqje interpretojnë 11 artistë. Pse kjo përzgjedhje?
Ideja është se shfaqjet mund të bëhen dhe me 100 kërcimtarë, por mund të bëhen dhe me 11 kërcimtarë. Për mua është e rëndësishme që zgjedhja e programit, cilësia artistike e elementit dhe emocioni që transmeton nuk varet nga numri i artistëve. Unë mendoj se varet nga kualiteti i tyre profesional që transmetojnë, puna, dhe koncepti i shfaqjes që të gjitha së bashku krijojnë në një spektakël.

-Ktheheni në skenën operistike shqiptare pas 11 vjetësh me një shfaqje, ku ju keni edhe rolin e protagonistit. Si ndiheni në këtë mbrëmje?
Nuk është se unë sot po kërcej për herë të parë. Por kam dhe unë ato emocionet e mia, pasi pas 11 vitesh po kërcej në Shqipëri. Viti i fundit që kam kërcyer ka qenë viti 1995. Në atë vit kam qenë i ftuar me një partneren time rumune nga Zhani Ciko që në atë kohë ishte Drejtor Artistik i RTSH. Për sa i përket shfaqjes unë do të mbyll pjesën e dytë me “Romeo & Julieta”. Kam zgjedhur këtë pjesë dhe jo shumë të tjera pasi më duhej që të organizoja komplet shfaqjen dhe ishte e pamundur për mua që dhe të impenjohesha dhe në anën e kërcimit përveçse një pjese që mendoj se është e mjaftueshme dhe arrin rreth 13 minuta. Por mendoj se në këto kushte kjo ishte gjëja më e mundshme për tu bërë, pra që të më jepte dhe mundësi që të kontrolloja shfaqjen dhe të kujdesesha për artistët.

-Mbrëmja e baletit “Takim me Leonard Ajkun” do të jetë vetëm një natë për publikun. Pse u vendos kështu dhe a do të kishit dëshirë që shfaqja të vazhdon sërish dhe në ditët tjera?
Unë pa dyshim kam, kisha dhe do të kem dëshirë që shfaqja të bëheshe disa herë, por dëshira ime në këtë rast ngelet vetëm dëshirë. Problemi është që kjo shfaqje do të bëhet vetëm një herë dhe është gjynah. Mendoj se nuk është mirë për artistët që kanë punuar, për repertorin që bëhet, dhe për kualitetin që ka shfaqje. Ne po flasim për një shfaqje e cila nuk ka asgjë pompoze. Ajo është bazuar në akademizmin dhe profesionin e këtyre artistëve. Këta artistë kanë mbaruar shkollën për këtë punë dhe kjo është pasqyra më e mirë për vetë këta artistë dhe ballafaqimi më absolut me zanatin që kanë. Pra unë do të dëshiroja që kjo shfaqje të jepej pa dyshim disa herë, por kjo është e pa mundur. Shfaqja arriti të bëhej vetëm një natë pasi kalendari i ngjeshur i Teatrit të Operës dhe kalendari i paqartë i këtij teatri solli këtë përplasje, pasi ndërhyri muzikali, një tjetër situatë dhe lanë këtë mundësi që ngeli data 2 maj. Unë vetë nuk kisha më mundësi që ta shtyja më datën sepse kam dhe aktivitete e mia në Nju Jork dhe nuk pata mundësi, por dhe të ftuarit që unë i kam tërhequr nga kompania ime tani kishin mundësi sepse më vonë ata janë të angazhuar dhe me shfaqjet e tjera që kam.

-Ju thatë që keni punuar shumë për këtë shfaqje, por kur ju lindi si ide?
Kjo është një nga idetë e mija, pasi unë kam pasur disa ide për të punuar me TKOB. Kjo është një gjë të cilën unë e nisa dhe kërkova që ta organizoja dhe ta menaxhoja që në fillim. Megjithatë kjo lindi për një arsye shumë të thjeshtë dhe unë e mendova jo vetëm si shfaqje me një nivel profesional-artistik, por dhe e mendova dhe si një mundësi për trupën e TKOB që të prezantohet jashtë vendit. Këtë e mendova sepse kjo shfaqje vjen me një kosto shumë të ulët. Pas ekzekutimit të saj kostoja e kësaj shfaqjeje për tu lëvizur dhe jashtë vendit është shumë e ulët. Kjo u jep mundësi personave që e marketojnë që të kenë rezultate pozitive, pasi kostoja është kryesore në këto raste. Më vonë mendova që ta venim dhe në Teatrin e Operës.

-Jashtë vendit si vazhdon aktiviteti juaj artistik?
Aktiviteti im është si në fushën e ekzekutimit në skenë si kërcimtar, por dhe kam krijuar një kompani prej shtatë vjetësh që quhet “Ajkun Ballet Theatre”, e cila po ecën mirë dhe mbështet nga një prej teatrove kryesore të Manhatanit që quhet “City Center” dhe që financohet në një farë mënyre nga shteti i Nju Jorkut. “Ajkun Ballet Theatre”, ka pasur një aktivitet të mirëfilltë për atë çka u krijua si kompani. Ka pasur suksese dhe vjet sezoni në Brodwey ishte me shumë sukses një gjë e cila pati dhe jehonën e saj në media. Për këtë kompani kam pasur ndihmë dhe nga artistë të mëdhenj baleti si Mihal Barishnikov. Faondacioni “Barishnikov” ka financuar sallat e tij në Manhatan ku aty do të krijohej një koreografi ku “Ajkun Ballet Theatre” ka vënë kreditin që është krijuar falë këtij fondacioni. Duke parë financimet që janë bërë për këtë kompani do të thotë që kjo kompani ka ecur mirë deri më sot sepse përndryshe nuk të financojnë. Unë vazhdoj aktivitetin si artist me këtë kompani, por dhe pa të unë kam aktivitetet e mia në Kinë, Hong-Kong dhe në disa end e të tjera të botës ku unë jam i ftuar.

-Në këtë mbrëmje baleti marrin pjesë dhe dy kërcimtarë të huaj. Na flinin diçka rreth pjesëmarrjes së tyre?
Këta janë dy elementë të “Ajkun Ballet Theatre”. Se Yong Kim është nga Korea e Jugut dhe punon sot në SHBA dhe është i punësuar nga kompania, por gjithashtu është dhe Julia Cobble që është e punësuar në këtë kompani. Janë dy kërcimtarë me një nivel të lartë sidomos Se Yong Kim që është padyshim me shumë rendiment të lartë artistik. Ndrëkohë që edhe Julia që është më e re në moshë premton. Por në këtë shfaqje do të përmendja impenjimin dhe rezultatin e Erisa Ginës, e cila është soliste e parë e TKOB dhe në këtë shfaqje ka peshën kryesore të saj, pa i hequr asgjë artistëve të tjerë që pa dyshim janë të gjithë të rëndësishëm dhe kanë shumë peshë në shfaqje. Por unë po përmend këtë për shumë arsye si: profesionale, estetike pasi ajo ka një facilitet fizik të shkëlqyer. Pa dyshim që mund të ishte e pranishme në shumë kompani apo teatro të tjera pasi talenti ia jep këtë mundësi. Sigurisht që ka gjëra për tu përmirësuar, pasi asnjeri nuk është perfekt. Por kemi dhe elementë te tjerë që kanë rëndësi.

-Si i kujtoni fillimet tuaja në TKOB?
Fillimet e mia kanë qenë në moshën 16-vjeçare kur unë isha akoma në shkollë. Por në fakt karriera ime i detyrohet fillimisht Panajot Kanaçit. Unë kam dy pedagogë të mi të tjerë që i përkasin formacionit tim akademik. I pari është Llaqi Nako dhe i dyti është Hajdar Shtuni. Më pas për daljen time në skenë si ekzekutues në numra koncertal i detyrohem Panajot Kanaçit, pasi unë isha 15 -vjeç kur më bëri një koreografi që mori dhe çmim në atë kohë. Më pas në moshën 16-vjeçare ishte Agron Aliaj që më aktivizoi në TKOB. Ndërkohë që mbarova shkollën dhe u emërova solist i parë në moshën 18 vjeç.

-Pse vendosët që të largoheshit nga Shqipëria?
Unë u largova nga Shqipëria në vitin 1991 në një situatë që ishte shumë e keqe për Shqipërinë. Në fakt unë nuk u largova për situatën sepse pavarësisht nga ndryshimet që pati në ato momente baleti shqiptar dëshira ime ishte që të largohesha vetëm për profesionin. Është limituese që të mendoja që nëse mua do të më duheshe që të kërceja çdo gjë duhet që të rrija në Shqipëri dhe kjo nuk ishte mundur. Unë duhej që të frekuentoja ambiente dhe të njihesha me struktura të reja, me koreografë të rinj, pra të kisha këtë mundësi që të interpretoja sa më shumë atë që doja. Realisht ideja për të ikur nga Shqipëria ishte më shumë për arsye të profesionit sepse unë doja që të kërceja çdo gjë dhe kjo gjë ishte pamundur që të bëhej këtu. Madje kjo gjë nuk mund të bëhet dhe sot me këto kushte që janë.