TIRANE- Tre prej emrave më të njohur të historisë dhe kulturës sonë janë disa prej figurave më të dashura për Bashkim Ahmetin. Skënderbeu, Ahmet Zogu dhe Ismail Kadareja, një trekëndësh falë të cilit jemi bërë të njohur, jemi bërë shtet dhe jemi vlerësuar nëpër botë. Dy udhëheqës dhe një shkrimtar, nga epoka e kohë të ndryshme, që falë aftësive kanë arritur të jenë në piedestal. "Jam frymëzuar nga letërsia e Kadaresë, Skënderbeu është i pari njeri që pati idenë gjeniale të krijimit të shtetit shqiptar perëndimor, ndërsa Ahmet Zogu është një nga udhëheqësit më të shquar të popullit", - me këto fjalë shprehet ai për tre figurat e kombit tonë. Secili prej tyre ka dhënë një kontribut të çmuar, kontribut i cili njihet më së miri prej Bashkimit.
Piktor, skenograf dhe kostumograf. Ku e gjen veten më shumë Bashkim Ahmeti?
Kam punuar si skenograf në shumë teatro dhe kohët e fundit kam bërë skenografi për spektaklet televizive, ku kam bashkëpunuar me Vera Grabockën, për spektaklin "Dua më shumë Shqipërinë", por edhe me shfaqje të tjera me të. Skenografia është shoqëruar në pjesën më të madhe edhe me kostume, sidomos në opera. Kam punuar në Muzeun e Enver Hoxhës dhe Muzeun Historik të Krujës. Unë asnjëherë nuk i jam ndarë pikturës, sepse ka qenë preokupimi im kryesor.
Pse titulli i ekspozitës është "Shqipëria e përjetshme"?
Kështu e kam titulluar, sepse janë frymëzimet e mia nga folklori, histori të ndryshme, nga këngët e vjetra, nga historia e shkruar, nga letërsia e Kadaresë. Të gjitha këto i kanë dhënë karakterin pikturës sime. Veçanërisht në këtë ekspozitë, unë kam kaluar më së shumti tek temat historike, siç e quajnë mendimtarët shqiptarë, Shqipërinë që ka qenë përjetë dhe do të jetë përjetë.
Ju jeni frymëzuar nga letërsia e Kadaresë. Si janë marrëdhëniet tuaja me të dhe si do ta cilësonit Kadarenë sipas pikëpamjes suaj?
Unë jam pjesë e gjeneratës që u edukua me Kadarenë. Ai hyri në jetën tonë si një gjë shumë e madhe. Ai i ka dhënë një dimension botëror kulturës sonë. Besoj se në formimin tim të përgjithshëm teorik, kulturor dhe filozofik, kam pjesë të ideve që ai shtron si mendimtar.
Keni punuar në Gjirokastër, në Muzeun historik të Krujës dhe në Muzeun e Enver Hoxhës në Tiranë. Cilin prej personazheve që ke "takuar", ke më për zemër?
Puna në Muzeun Historik të Krujës ka qenë një punë e frymëzuar dhe me shumë pasion. Ka qenë një periudhë e bukur e jetës sime. Muzeu historik i Krujës ishte një ndër punët që unë kam bërë më me shumë pasion. Figura e Skënderbeut është një figurë vazhdimisht frymëzuese dhe e mrekullueshme. Unë jam i dashuruar me personazhin e tij.
Sa e njihni personazhin e Skënderbeut dhe si i shihni debatet e fundit lidhur me monografinë e botuar nga Oliver Schmitt?
Unë kam lexuar gjithçka që është shkruar në shqip për të, kam lexuar edhe dy libra anglisht dhe besoj se e njoh mirë. E kam lexuar monografinë. Është një studim që e ka bërë një profesor në një aksh universitet, për një arsye të caktuar, mbase për punë shkencore mbase për diçka tjetër. Është një punë modeste, jashtëzakonisht modeste për mendimin tim, që kërkon të kapërcejë problemet duke shkaktuar provokime.
Në librat e botuar në gjuhën angleze për Skënderbeun, si del heroi? A ka dokumente për të cilat ne nuk jemi në dijeni?
Dokumentet për Skënderbeun nuk janë botuar të gjithë. Skënderbeu është mjaft i njohur, por jo gjithçka është botuar, jo gjithçka është përmbledhur. Skënderbeu është i pari njeri gjenial, që pati idenë gjeniale të cilën e realizoi, ose pothuajse e realizoi, që është krijimi i shtetit shqiptar perëndimor, me aleanca perëndimore dhe fizionomi të tillë. Vetë Skënderbeu ishte një rilindas evropian. Rrallë gjen në Ballkan personazhe si ai, në mos nuk gjen fare, rilindas që të rrinë përkrah tij në atë kohë.
Në punimet tuaja, ju realizoni figurën e mbretit. Bëhet fjalë për mbretin Zog, apo është thjesht mbreti si figurë hierarkike? Kush është mbreti i pikturës suaj?
Nuk ka të bëjë me figurën e mbretit Zog, por ai është mbreti, është prijësi, është udhëheqësi, është drama, dimensioni i mendimit dhe i ngjarjes, është tragjedia. Ky ka qenë një personazh me këto cilësi. Nëse femrën e shoh nudo, personazhin arketip me tipare shqiptare, të marrë nga historia e shoh ndryshe, siç është piktura me Gjergj Kastriotin.
Po Skënderbeu kush është për ju? A është ai mbreti?
Unë atij kam dëshirë t'i them mbreti, se njerëzit nuk janë mësuar t'i thonë atij mbret. Ai ishte mbreti i shqiptarëve. Ai e bëri mbretërinë edhe pse Papa pati një aksident në Pulia, dhe nuk arriti dot t'i vinte kurorën, dhe në atë mënyrë e gjithë bota do t'i thoshte atij mbret. Por për mua ai është mbreti, është udhëheqësi.
Po figurën e mbretit Zog, si e shihni? Historia i ka hequr jo pak merita dhe është një figurë shumë e diskutuar, edhe pse kohët e fundit ka ndryshuar imazhi jo i mirë për të.
Unë fatkeqësisht nuk kam asnjë pikturë me Mbretin Zog, më vjen keq për këtë, sepse jam shumë i apasionuar pas figurës së tij. Kam lexuar ç'kam mundur për Ahmet Zogun. Historia e ka shtrembëruar, sepse ajo kështu është. Ndodhi një thyerje politike, ai u stigmatizua, por tani kohët kanë ndryshuar dhe ai dalëngadalë po gjen vendin që i takon në historinë tonë. Zogu është një nga udhëheqësit më të shquar të popullit shqiptar.
Nudoja është një temë e përhershme e punimeve tuaja. Si e shihni nudon shqiptare dhe a ka modele që pozojnë për një vepër nudo?
Është tema më sublime e pikturës realiste. Pikturimi i nudos ka filluar që para luftës dhe e kanë aplikuar pothuajse të gjithë piktorët, por nuk është ekspozuar për arsye të kohës dhe rrethanave dhe ka qenë jashtë vëmendjes. Por përveç kësaj, ka pasur një lloj provincializmi që çdo vepër e huaj është e madhe, ndërsa veprat tona janë të vogla.

(s.g/GazetaShqiptare/BalkanWeb)