Turistët, interes edhe për trashëgiminë kulturore

20.07.2008 18:03 Kulture - Burimi: SOT Kulture

I shpallur vetëm pak ditë më parë si trashëgimi kulturore botërore, qyteti i Beratit këto kohë për vlerat historike-kulturore që mban, ka bërë që shumë turistë të huaj të vizitojnë disa nga vendet e tij më të bukura. Pas hyrjes në UNESCO dhe cilësimit si një nga tre vendet që duhet vizituar në Ballkan, për qytetarët e tij kjo është reklama, që ka tërhequr turistët vendas dhe të huaj për të parë nga afër qytetin mijëravjeçar. Në një kohë kur qyteti i Beratit po jeton ditët e tij më të shënuara, nga Ministria e Kulturës mësohet se edhe vende të tjera të vendit tonë,që janë shpallur trashëgimi kulturore paraqiten në një gjendje relativisht të mirë, ndërkohë që edhe fondet për restaurimin e tyre janë rritur. Këtë fakt e bën të ditur drejtori i Kulturës Kombëtare në MTKRS Ols Lafe, i cili në një prononcim dhënë për gazetën shprehet se janë zgjidhur dhe shumë probleme që kanë ekzistuar më parë në këto zona. “Gjendja është relativisht e mirë, kemi monumente të mirëmbajtura dhe mjaft të vizitueshme, si Butrinti, Apolonia, Kalaja e Gjirokastrës apo e Porto-Palermos, Shkodra etj. Kemi marrë disa masa që kanë të bëjnë me pastrimin, menaxhimin, tabela në gjuhë të huaj etj. Ndërkaq që fondet për restaurimet kanë ardhur duke u rritur çdo vit, sigurisht që ka nevojë gjithnjë dhe për më shumë, sepse monumentet duhet të mirëmbahen dhe të ruhen për të ardhmen. Kemi zgjidhur shumë probleme që kanë të bëjnë me vizitueshmërinë e parqeve arkeologjike dhe kalave të ndryshme, duke pasur administratat tona që i menaxhojnë këto territore”, tregon drejtori Lafe. Por në këto zona ku një pjesë e tyre janë dhe të banuara sipas drejtorit të Kulturës Kombëtare në MTKRS, për shumë probleme është bashkëpunuar me pushtetin lokal, gjë e cila ka çuar në zgjidhjen e tyre. “Mbrojtja është e shumanshme dhe e shumëllojshme. Bashkëpunimi me pushtetin lokal për mbrojtjen nga zjarri apo studimet antisizmike janë disa nga veprimet që janë kryer në vijimësi”, pohon ai. Por këto kohë edhe në kryeqytetin shqiptar janë bërë shumë zbulime të rëndësishme arkeologjike, të cilat kanë devijuar dhe plane urbanistike të kryeqytetit shqiptar. Dy institucionet përkatëse MTKRS dhe Bashkia e Tiranës për këto zona të zbuluara kanë rënë dakord, që duhet të ruhen vlerat arkeologjike, pasi kjo është më e mira për komunitetin. Për këtë drejtori Ols Lafe pohon: “Nuk ka pasur konflikt se sa shkëmbim mendimesh për atë që duhet të bëhet, më e mira për qytetin, komunitetin dhe monumentet. Kultura duhet ruajtur, por edhe përshtatur me zhvillimin. MTKRS nuk është kundër zhvillimit dhe mbron dhe promovon kulturën”. Ndërkaq nga MTKRS mësohet se janë rreth 300 milionë lekë të reja vetëm nga buxheti i shtetit për monumente kulturore, një fond i cili po përdoret për restaurime të ndryshme në këto zona apo objekte arkeologjike. “Janë rreth 300 milion lekë të reja vetëm nga buxheti i shtetit ndërkohë që ka projekte që janë fituar nga MTKRS, si fondi spanjoll apo projekti i qendrave historike të bashkimit evropian, që e shumëfishojnë këtë fond, apo restaurimi 1.2 milion dollarë i qendrës historike të Gjirokastrës, që fokusohet në Qafën e Pazarit, ku vazhdojnë punimet. Rreth 200 milion lekë të reja kanë shkuar në këto monumente, banesa, objekte kulti, pjesa tjetër për muzetë dhe institucionet tjera të trashëgimisë”, thekson drejtori Lafe. Por sipas tij me gjithë punën që është bërë për t’i ruajtur këto zona apo monumente serish ka vend për shkelje, të cilat ekzistojnë nga forma nga më të ndryshmet. “Shkeljet janë të minimizuara, por atje ku ekzistojnë në forma dhe natyra të ndryshme, në bazë të ligjit të trashëgimisë kulturore dhe në bashkëpunim me institucionet e tjera kompetente ne marrin masa për evitimin e dëmeve”, shprehet ai. Ndërkaq këto ditë shtatë objekte monumentale, si dhe të gjitha fasadat që ndodhen në zonën muzeale të qytetit të Gjirokastrës, pasuri botërore e UNESCO-s prej 3 vjetësh, i janë nënshtruar rikonstruksionit total, përmes një investimi prej 1.3 milionë dollarësh akorduar nga qeveria. Disa nga këto objekte janë banesa e Angonatëve, Çabej, Gurgai, Kiko etj.

Kronologji
1958- më 16 tetor Shqipëria bëhet anëtare e UNESCO-s, Organizatës Botërore të Trashëgimisë
1990- janë propozuar 5 qendra për t’u shpallur pasuri botërore, Butrinti, Gjirokastra, Berati, varret e Selcës dhe amfiteatri i Durrësit
2005- Gjirokastra pranohet në Listën e Pasurive Botërore
2005- qyteti antik i Butrintit del nga lista e pasurive botërore në rrezik
2008- Berati pranohet me unanimitet më 8 korrik, si pasuri botërore në seri me Gjirokastrën

Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com