Parajsa.com Radio Parajsa - Zeri yne per ju Live!


Fėrshėllima dhe ulėrima

Premiera e dramės ”Fėrshėllimė nė errėsirė” e Tom Murphyt. Loja e Arbanės pati njė ēast magjie pėr tė humbur mė pas nė recitimin zhurmues tė trupės sė aktorėveNjė copė e realitetit irlandez tė viteve ’50 zbriti nė fundjavė nė Teatrin Kombėtar. »»


Ēdo tė Hėnė me ēikat e Prishtinės

20.08.2008 12:02 Kulture - Burimi: Shekulli Kulture

Gjatė turneut nė Shqipėri me komedinė ”Ēdo tė hėnė”, Burbuqe Berisha shpreh qėndrimet e saj ndaj teatrit. Regjisorja po mbyll projektin pėr njė serial televiziv, sivėlla me ”Seksi dhe qyteti” dhe pohon se jeta me probleme dhe trauma nė Kosovė nuk mund tė pengojė dialogun me botėn femėrore

”Relaks” nėpėrmjet teatrit. Ky ėshtė mjeti dhe qėllimi qė njeriu tė zbutet, tė ēlodhet, tė lehtėsohet, tė ēlirohet, tė argėtohet. Ėshtė pikėpamja e Burbuqe Berishės e cila njė stinė e jeton nė teatėr dhe tjetrėn nė kinema.

Regjisorja nga Prishtina me komedinė ”Ēdo tė hėnė” ka mbyllur dje turin teatror nė Shqipėri, nė teatrin ”Petro Marko” tė Vlorės. Nė tė vėrtetė, ėshtė e dyta vepėr qė brenda pak ditėsh prezanton nė Shqipėri prodhimin teatral qė bėjnė sot kompanitė private nė Kosovė. Njė fushė qė tek ne lulėzoi dhe u pėrzhit nė katėr vjet. Njė ndėr kėto kompani ėshtė ”Oda” e cila, edhe pse pėrballė njė publiku modest nė numėr nė skenat e Shqipėrisė, do tė mbahet mend si kompania e parė kosovare qė pati njė turne nė tre qytete e atdheut amė falė Festivalit ”Vera e Adriatikut”.

Nė fillim me ”Lufta Iliro-romako” e shkruar nga themeluesit i ”Odės” Lirak Ēelaj, solli nė Teatrin Kombėtar nė Tiranė njė trajtim grotesk tė patriotizmave dhe nacionalizmave moderne shqiptaro-kosovare, dhe nė vazhdim me komedinė ”Ēdo tė hėnė” tė Sara Bogattit, botėn e pėrditshme tė ēikave nė slang-un prishtinas.

Vepra e Bogattit ėshtė argėtuese, po aq sa loja e treshes sė aktoreve Arbnesha Grabovci, Ilire Ēelaj dhe Anisa Ismajli. Kjo e fundit ėshtė e njohur pėr publikun shqiptar nėpėrmjet rolit tė Marės nė filmin ”Kukumi” tė Isa Qosjes. Interpretimi i tyre ėshtė zbavitės edhe ngaqė tė treja ndėrtojnė njė marrėdhėnie tė ēliruar dhe ”tė kollajtė” nė skenė. Do tė ishte e vėshtirė tė pėrfytyrohej kjo harmoni tek njė treshe aktoresh shqiptare. ”Kemi qenė studente tė Faruk Begollit”, thonė pas shfaqjes vajzat nga Prishtina, dy prej tė cilave – Arbnesha dhe Ilirja janė pedagoge tė artit dramatik - sikur tė jepnin njė ”sepse” pėr konstatimin e mėsipėrm. Shfaqja qė ėshtė ngritur e gjitha nė kėmbė nga artiste femra, qė nga 8 marsi i shkuar e deri mė sot ėshtė vėnė gati dyzet herė nė skenė. Kjo e ka familjarizuar treshen e akoreve me tekstin dhe me njėra-tjetrėn. Sekretin e interpretimit regjisorja e sheh tek trajtimi i ndjeshmėrisė sė aktorit dhe tek njohja e natyrės sė tij nė vetvete. ”Nė teatėr ”mjeti i punės” ėshtė njeriu dhe njeriu tė cilin s’mund ta trajtosh si makinė. Aktrimi ėshtė profesion i ndijshėm dhe aktori mund tė thyhet si gota nėse nuk e trajton si duhet”, pohon regjisorja.

Pėr Burbuqe Berishėn ēėshtja nė kėtė vepėr dramaturgjike ėshtė tek kėndvėshtrimi i tekstit. Ajo ėshtė nga ato regjisore qė dramaturgjinė si nė kinematografi edhe nė teatėr e ”ngjėron” gjithnjė nė pak ironi. Kutjojmė ”Kosova 9/11” filmi i shkurtėr pėr kuptimin qė i jep njė popull i vogėl sulmit terrorist ndaj Amerikės, i vlerėsuar filmi mė i mirė nė Festivalin Ndėrkombėtar nė Tiranė (TIFF).

Tek komedia ”Ēdo tė hėnė” ironia e Berishės shfaqet sė pari nė qėndrimin ndaj gjuhės sė personazheve. Tre ēikat flasin nė dialektin e Prishtinės. ”Slangu ėshtė ruajtur qėllimisht pėr shkak tė intimitetit. Veē kėsaj krijon thekson ironinė ndaj botės femėrore, ēka ėshtė gjėja qė mė ka pėlqyer mė shumė nė kėtė vepėr”, -thotė Berisha qė nuk e ka humbur aspak qetėsinė edhe pse shfaqja nė sallėn e vogėl tė Teatrit Kombėtar nė Tiranė nuk pati mė shumė se 20 spektatorė. Dialekti dhe ironia janė sipas regjisores dy elementė qė e bėjnė kėtė vepėr teatrale provokative dhe relaksuese. ”Jeta jonė ėshtė shumė e ngarkuar me probleme, por teatrin unė e shoh si mjet relaksimi, kurse problemet jam e prirur t’i shoh nga kėndi ironik”.

Berisha ka vėnė nė dukje limontinė, ēorodinė dhe zėnien nė ēark tė botės femėrore e cilaprojektohet nė formė kolektive tek mitet e televizionit, tek romancat si fjala vjen ”Kazablanka”, ”Pretty woman” apo tek kryqėzatat e soap-opera-ve, e palestrave dhe girave, fetishe tė njė kompleksi ku vlojnė diskutimet pėr trupin, burrat, seksin, orgazmėn, pra pėr mishin.

Nuk ėshtė diskutim i ri, prandaj dhe nuk kėrkon vėmendje angazhuese komedia e Bogattit. Megjithatė, ndėrsa pritet qė femra tė vėrė pak rregull nė kaosin e botės sentimentale ndėrmjet sekseve tė kundėrt, vjen njė fund ”jo i lumtur”: travestia e sekseve si ”pasojė” e rrethanave dhe dėshtimit pėr pak lumturi njerėzore.

Pjesa do donte njė organizim regjisorial mė tė mirė pėr tė ”puthitur” si duhet aktet ndėrmjet tė cilave krijohet njėfarė zbrazėtie.

”Ēdo tė shtunė” ka shėrbyer pėr Berishėn si nxemje dhe si prolog pėr njė bashkėbisedim mė tė gjatė me botėn femėrore. Ajo ka nė duar projektin pėr njė serial televiziv qė sipas saj premton njė sivėlla lokal tė serialit popullor amerikan ”Seksi dhe qyteti”.

Mos do ishte shpallje hapur e njė farė vaniteti tė elitės skenike nė Kosovė kur vendi pėrballet me probleme dhe trauma? Sipas Berishės, nuk ėshtė asnjėherė herėt pėr tė hyrė nė dialog me botėn femėrore nė Kosovė. Edhe nė qoftė kėshtu, mė mirė t’u prihet problemeve se sa tė jesh vonė.



Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com








Parajsa Shqiptare