Zhiti: Besova tek ėndrra ime pėr Kosovėn
27.06.2009 08:01 - Kategoria: Kulture

Gjilan, 26 qershor
Nė njė akademi solemne letrare, mbrėmė nė Gjilan, iu dorėzua ēmimi letrar Beqir Musliu fituesit tė sivjetėm, poetit tė mirėnjohur tė letrave shqipe Visar Zhiti. Ky ēmim, i cili u themelua para pesė vjetėsh, Zhitit iu dorėzua nga kryetari i komunės, Qemajl Mustafa, nė njė ceremoni solemne, ku ishte i pranishėm edhe ambsadori i Shqipėrisė nė Kosovė, Islam Lauka, pastaj zėvendėsministrja e Kulturės, Lirije Kajtazi, si dhe poetė e dashamirė tė lėtėrsisė.
Duke uruar laureatin e sivjetėm, tė katėrtin me radhė, por tė parin jashtė Kosovės, qė merr ēmimin Beqir Musliu, kryetari i Komunės sė Gjilanit, Qemajl Mustafa, tha se ėshtė puna krijuese e me vlerė e Beqir Musliut, ajo qė na ka bashkuar sonte, sikurse edhe puna dhe vlerat e bashkėkohanikėve tė tij, si Visar Zhiti dhe tė tjerė, tė cilėt me dinjitet po e ruajnė vazhdimėsinė krijuese. Ai tha se ky ēmim nuk ėshtė i madh pėr nga shuma e mjeteve, por ėshtė i rėndėsishėm, sepse mban emrin e poetit dhe krijuesit gjilanas Beqir Musliu.
Nė emėr tė jurisė, e cila ishte e pėrbėrė nga Musa Ramadani, Prend Buzhala dhe Albinė Idrizi, arsyetimin e pėr ndarjen e ēmimit shkrimtarit Visar Zhiti, i cili i ka tejkaluar tashmė kornizat kombėtare nė letėrsi dhe ėshtė nderuar edhe me ēmime ndėrkombėtare, e paarqiti Albinė Idrizi. Duke pėrmendur disa nga arsyet, ajo tha se Zhiti ėshtė krijues qė e pėrjetoi, e mbijetoi dhe e sfidoi diktaturėn nė Shqipėri. Ai ėshtė njėri ndėr personalitet epiqendrore tė letėrsisė sė sotme shqipe, i njohur, i pėrkthyer dhe i vlerėsuar nė Evropė e nė Amerikė. Pėr shkak tė poezisė iu vunė prangat nė moshė tė re, kur po punonte si mėsues nė njė fshat tė Kukėsit. Pas rėnies sė komunizmit, Zhiti i botoi krijimet letrare, tė cilat i kishte shkruar fshehurazi nėpėr burgje. Ėshtė e tmerrshme tė dėnosh tė tjerėt pėr poezitė e tyre.
Kėshtu mė shumė jemi tė vetėdėnuar. Kush jemi ne qė kemi tė drejtė tė dėnojmė. Unė si jurist, ul kokėn tani dhe, po tė kisha togėn e gjykatėsit kėtu, do t'ia jepja Visar Zhitit, kishte deklaruar kryetari i shoqatės evropiane tė juristėve-shkrimtarė, Gennaro Francione. Pra, poezia e Visar Zhitit doli fitimtare mbi diktaturėn, sespe historia i dha tė drejtė shkrimtarit qė nuk e kishte ndryshuar qėndrimin e tij, ka thėnė Albinė Idrizi, anėtare e jurisiė.
Ndėrkaq, njė vėshtrim mbi krijimtarinė letrare tė fituesit tė ēmimit e bėri kritiku Prend Buzhala, i cili tha se Visar Zhiti ėshtė autor i shumė veprave me vlera tė pakontestueshme nė hapėsirat gjithėkombėtare dhe mė gjerė, pėr ēka ka marrė disa ēmime edhe jashtė Shqipėrisė.
Krijimtaria e Zhitit triumfoi mbi diktaturėn dhe u bė mbrojtėse e artit modern shqiptar, ka thėnė Buzhala.
Ambasador i Shqipėrisė nė Kosovė, Islam Lauka, pjesėmarrės nė kėtė akademi, ka thėnė se pavarėsisht ndarjes fizike tė shqiptarėve, pėr njė kohė tė gjatė, shqiptarėt gjithmonė kanė qenė tė lidhur shpirtėrisht mes tyre dhe kjo po dėshmohet tani me hapjen e rrugės sė kombit, e cila u pėrurua sot, por edhe me ndarjen e ēmimit Beqir Musliu poetit Visar Zhiti, tė cilin ai e cilėsoi princ tė Gjilanit, tash e tutje.
Lidhjen shpirtėrore mes Kosovės dhe Shqipėrisė, Gjilani po e forcon edhe mė shumė me ndarjen e kėtij ēmimi letrar pėr Visarin, tha ambasadori Lauka.
Kurse laureati Visar Zhiti tha se me Kosovėn ėshtė i lidhur pothuajse mė shumė se me vendlindjen e tij, sepse ai dhe Kosova i kanė tė pėrbashkėta robėrinė dhe burgun. Kosova ėshtė metafora e ėndrės sė atdheut, tha Zhiti, i cili ėshtė edhe autor i librit Si shkohet nė Kosovė, ku zbėrthen ėndėrėn e tij tė madhe pėr ardhjen nė Kosovė, nė tė cilėn ai ka besuar gjithmonė se njė ditė do t`i bėhet realitet. Ai foli edhe pėr zhvillimet e pėrgjithshme nė letėrsisė shqipe, qė nga fillimet, me Mesharin' e Buzukut e deri sot, duke kėrkuar qė trashėgimia krijuese tė ruhet me fanatizėm, sepse ėshtė e nevojshme pėr ta shtuar dhe forcuar lirinė, tė cilėn kurrė nuk e patėm tė bollshme ne shqiptarėt. Kosova dhe Ēamėria e ėndėruan gjatė lirinė, por u bėnė ėndėrr vetė pėr njė kohė tė gjatė, ndėrkohė qė Kosova ia arriti qėllimit tė saj dhe sot ndjehet nė e lirė, Qamėria ende ka plagė, ka thėnė Zhiti.
Njė kontribut tė veēantė pėr kėtė ngjarje tė madhe kulturore e kanė dhėnė drejtoria komunale e kulturės dhe Ars Klub Beqir Musliu.
Ilmi MUSLIU
Burimi: Kosova SOT Kulture
lajme.parajsa.com
































































