Kryeministri, Sali Berisha, ka deklaruar dje nga Jugu se nuk do të abrogojë Ligjin 7501, pavarësisht masakrave që ka shkaktuar ky ligj me tokat e bregdetit. Në krah të Berishës ka qëndruar gjatë vizitës dhe kryetari i Bashkisë së Himarës, Vasil Bollano, i cili vetëm një javë më parë kërkoi një zgjidhje tjetër, që regjistrimi i tokave të Himarës dhe krahinave përreth të bëhet në bashkinë që drejton ai. Kryeministri ka pranuar se në të gjitha fshatrat e bregut ka ankime serioze, por, sipas tij, sërish 7501 nuk mund të abrogohet, pasi nuk mund të përdoren dy standarde ligjore për një vend. Sipas Berishës, çdo padrejtësi do të marrë përgjigje nga ligji mbi titujt e pronësisë që sapo kaloi në Kuvend. “Në të gjitha fshatrat e Bregut has ankimime të tilla dhe shumë serioze. Por, duhet të jeni të sigurt që Ligji 7501 nuk mund të abrogohet, sepse nuk mund të bëhen dy ligje, një ligj për bregun dhe një tjetër për në zonat e tjera, për shembull për Gjirokastrën apo për Korçën. Ju duhet të dini se çdo padrejtësie të bërë duke keqpërdorur një ligj, i jepet përgjigje dhe zgjidhje me ligjin që sapo ka kaluar në parlament. Të jeni të sigurt se do të investohet dhe do të bëhet çdo përpjekje që ky proces të përfundojë në mënyrë sa më transparente dhe eficiente. Unë këtë shqetësim e ndjej në të gjitha fshatrat e Bregut, por nuk më ndodh ta dëgjoj në fshatra të tjera ku unë shkoj. Po përpiqem të hetoj dhe të merrem me këtë çështje, por ligjin nuk e ndryshojmë dot”, - tha kryeministri.

Por, çfarë përmban në të vërtetë ligji për titujt e pronësisë, i kundërshtuar fort nga opozita shqiptare? Logjika e ligjit ka si qëllim verifikimin e titujve të pronësisë për tokat e kooperativave bujqësore dhe ndërmarrjeve bujqësore. Sipas relacionit shoqërues, ligji i ri synon konsolidimin e titujve të pronësisë mbi tokën. Duke u nisur dhe nga denoncimet apo konfliktet mes palëve, në ligj parashikohet ngritja e një komisioni të posaçëm, i cili do t’i japë zgjidhje të gjitha çështjeve, si dhe do t’i japë fund çdo akuze për ndarje të tokave në forma të jashtëligjshme, sidomos atyre që janë marrë në bazë të Ligjit 7501 dhe në bazë të ligjit për tokat e ndërmarrjeve bujqësore. Ndërkohë që krahas përmirësimeve që parashikohen në këtë ligj, Ministria e Bujqësisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes së Konsumatorit ka krijuar Task Force në të gjitha prefekturat e vendit, ndërkohë që në krye të të gjithë procesit është zëvendëskryeministri i Shqipërisë.

Pjesë nga ligji për titujt e pronësisë, kriteret për ata që përfitojnë dhe kush humbet tokën

a) sipërfaqet që më 1.8.1991 kanë figuruar në regjistrat kadastrale në zërin “Tokë bujqësore” dhe janë përfshirë në territoret e administruara nga ish-kooperativat bujqësore deri në kohën e hyrjes në fuqi të Ligjit nr. 7501, datë 19.7.1991 të ligjit “Për tokën”, të ndryshuar.

b) sipërfaqe të tjera të tokave bujqësore, të administruara nga ish-ndërmarrjet bujqësore dhe institucionet e tjera shtetërore, të kaluara për ndarje për fshatrat e ish-kooperativave bujqësore vetëm me miratim të ministrit të Bujqësisë dhe Ushqimit, deri në kohën e hyrjen në fuqi të ligjit nr. 8337, datë 30.4.1998, “Për kalimin në pronësi të tokës bujqësore, pyjore, livadheve dhe kullotave”.

c) sipërfaqet e tokave bujqësore të ish-NB, sipas dispozitave të përcaktuara në ligjin nr. 8053, datë 21.12.1995, “Për kalimin në pronësi, pa shpërblim, të tokës bujqësore”

Gjithashtu, nuk janë objekt i dhënies së tokës në pronësi dhe i krijimit të titujve të pronësisë të gjitha sipërfaqet e tjera që më 1.8.1991 nuk kanë figuruar në regjistrat kadastrale në zërin “Tokë bujqësore” si pyje, livadhe, kullota, tokë pyjore dhe sipërfaqe të tjera të tokës jobujqësore, pavarësisht miratimit të ndryshimeve dhe kalimeve të këtyre zërave në tokë bujqësore, pas kësaj date. Objekt i dhënies së tokës në pronësi dhe i krijimit të titujve të pronësisë të gjitha sipërfaqet e tjera, që më 1.8.1991, nuk kanë figuruar në regjistrat kadastrale në zërin “Tokë bujqësore” si pyje, livadhe, kullota, tokë pyjore dhe sipërfaqe të tjera të tokës jobujqësore, pavarësisht miratimit të ndryshimeve dhe kalimeve të këtyre zërave në tokë bujqësore, pas kësaj date. Gjithashtu në këtë projektligj familjet fshatare ose individët, që faktikisht, e përdorin tokën bujqësore dhe e shfrytëzojnë atë, në kufijtë e pretenduar prej tyre, si pronë e para-kolektivizimit dhe që nuk kanë pranuar të pajisen me aktin e marrjes se tokës në pronësi, mund ta kërkojnë dokumentacionin ligjor të pronësisë, sipas procedurave të përcaktuara në ligjin nr. 9235, datë 29.7.2004, “Për kthimin dhe kompensimin e pronës”, të ndryshuar. Nuk mund të bëhet kërkesë për t’u pajisur me dokumentacion pronësie, kur sipërfaqja e tokës së pretenduar iu është dhënë më parë në pronësi personave të tjerë, në bazë të dispozitave të Ligjit nr. 7501, datë 19.7.1991, Për tokën, të ndryshuar, dhe të ligjit nr. 8053, datë 21.12.1995, “Për kalimin në pronësi, pa shpërblim, të tokës bujqësore”.

Cilat janë kriteret për krijimin e titujve të pronësisë mbi tokën

Subjekte për dhënien e tokës bujqësore në pronësi dhe për krijimin e titujve të pronësisë mbi tokën bujqësore janë personat, fizikë dhe juridikë, vendas. Për krijimin dhe fitimin e titujve të pronësisë mbi tokën bujqësore janë të vlefshme vetëm kriteret

e përcaktuara në vendimin nr. 255, datë 2.08.1991, të Këshillit të Ministrave, “Për kriteret e ndarjes së tokës bujqësore të ndryshuar, dhe në ligjin nr. 8053, datë 21.12.1995, Për kalimin në pronësi, pa shpërblim, të tokës bujqësore, sipas procedurës së përcaktuar në udhëzimin nr. 106, datë 23.2.1996, të ministrit të Bujqësisë dhe Ushqimit, “Për procedurat e kalimit të tokës nga përdorimi në pronësi”

Procedurat për titujt e pronësisë, të krijuar në kundërshtim me ligjin

Kur KV, gjatë verifikimit të dokumentacionit dhe të vendimeve përkatëse të komisioneve të tokës, vëren se krijimi i titullit të pronësisë mbi tokën është dhënë në kundërshtim me dispozitat e përcaktuara në nenet 2, 3 e 4, të këtij ligji, dhe me vendimet e tij, të marra sipas neneve 8, pikat 2 e 3, dhe 9, pika 2, të këtij ligji, i paraqet gjykatës së rrethit gjyqësor përkatës një kërkesë për anulimin e aktit administrativ, “akt i marrjes së tokës në pronësi”. Kërkesa i paraqitet subjektit përkatës nga prefekti i qarkut, brenda 7 ditësh nga data e njoftimit të vendimit për paligjshmërinë e aktit të pronësisë mbi tokën bujqësore. Objekt i kërkesës së prefektit është deklarimi i pavlefshmërisë së “Aktit të marrjes së tokës në pronësi”, shfuqizimi i tij dhe kthimi i pronës në pronësi të shtetit. Gjykata shqyrton kërkesën e prefektit brenda 60 ditësh, duke thirrur në proces gjyqësor edhe Avokatin e Shtetit. Përbërja, mënyra e funksionimit dhe detyrat e përgjegjësitë e KQT, të sekretariatit teknik dhe KV, përveç sa përcaktohen në këtë ligj, rregullohen me vendim të Këshillit të Ministrave.

Sanksionet për ndalimin e pushtimit (zënies) së tokës

Organet e qeverisjes vendore dhe strukturat pranë tyre, brenda juridiksionit, ndalojnë çdo zënie dhe përdorim të tokës, në kundërshtim me këtë ligj dhe aktet e tjera nënligjore, në zbatim të tij. Në rastet e pushtimit nga persona, fizikë a juridikë, të tokës bujqësore në pronësi të shtetit (toka të pandara dhe disponibël shtetërore), detyrimin e bërjes së denoncimit e kanë zyrat e menaxhimit dhe të mbrojtjes së tokës (ZMMT) në komunë dhe/ose bashki, kryetari i fshatit, kryetari i komunës dhe/ose bashkisë, SAMT e qarkut dhe zyra rajonale e AKKP për tokën bujqësore, të kaluar në fondin fizik, për

kthimin dhe kompensimin e pronës, tokës bujqësore, dhënë në pronësi ose në përdorim, personave, fizikë dhe juridikë, që e zotërojnë, sipas ligjit, aktin përkatës të marrjes së tokës, në pronësi ose përdorim, të drejtën e denoncimit e kanë vetë pronarët ose përdoruesit e tokës bujqësore. Denoncimi bëhet me shkrim dhe dorëzohet në KV. KV, brenda 15 ditëve nga marrja e denoncimit, detyrohet të mblidhet dhe të vendosë për lirimin dhe kthimin e tokës në gjendjen e mëparshme brenda 5 ditëve, dënimin e kundërvajtësit me gjobë 100 lekë/m2.

Vendimi i KV përbën titull ekzekutiv.

Kur kundërvajtësi nuk e zbaton në afatin e caktuar vendimin, KV njofton zyrën e përmbarimit të gjykatës, në juridiksionin e të cilit ndodhet toka, për ekzekutimin e këtij vendimi. Kur kundërvajtësi banon në juridiksion gjyqësor të një rrethi tjetër, për

ekzekutimin e vendimit ngarkohet organi i rrethit, ku banon kundërvajtësi. Zyra e përmbarimit e gjykatës përkatëse detyrohet të ekzekutojë vendimin e KV brenda 15 ditëve, duke filluar nga dita e marrjes së njoftimit.

KV kanë të drejtë:

Të bëjnë kallëzim penal në organet e drejtësisë për shpërdorim të detyrës dhe shpërdorim të tokës, që ka sjellë, për pasojë, dëmtimin e rëndë të interesave të shtetit ose të shtetasve, kundër personave fizikë ose juridikë, dhe strukturave shtetërore, që kanë kryer ndarjen e tokës, kur vërejnë: dhënien e titujve të pronësisë (Aktit të marrjes mbi sipërfaqe të tjera, që nuk janë objekt i veprimit të këtij ligji, përcaktuar në nenin 2, të tij, dhënien e titujve të pronësisë (Aktit të marrjes së tokës në pronësi) personave, që nuk përmbushin kriteret e trajtimit me tokë ose janë në kundërshtim me kriteret e përcaktuara nga ky ligj; vërtetime dhe deklarata, me informacione të pasakta, të rreme ose të falsifikuara për pajisjen ose jo me tokë bujqësore për persona, fizikë ose juridikë. Të bëjnë personave, fizikë ose juridikë, që kanë pushtuar, në çfarëdo mënyre, tokën bujqësore, në pronësi të personave tjerë ose në pronësi shtetërore, dhe kanë penguar ekzekutimin e vendimeve, titull ekzekutiv të formës së prerë, të KV, përcaktuar në nenin 12 të këtij ligji.