Dorėhiqen dy gjyqtarėt: Na fyeu ministri Alibeaj
07.09.2008 06:02 Politike - Burimi: Panorama Politike
• Alibeaj na fyeu, japim dorėheqjen. Dy toga tė zeza, tė mėrzitur nga urdhrat e shumtė tė ministrit tė Drejtėsisė, pėr mėnyrėn e zhvillimit tė seancave gjyqėsore dhe raportet e pėrditshme qė kėrkon dikasteri i Drejtėsisė, kanė paraqitur dorė-heqjen nė KLD.
Kėrkesat e tyre pasi janė regjistruar, janė caktuar tė shqyrtohen nga KLD-ja mėngjesin e tė hėnės nė mbledhjen e radhės tė Kėshillit. Materialet e depozituara nga gjykatėsit tashmė u janė shpėrndarė anėtarėve tė KLD-sė, tė cilėt janė njohur me to dhe pritet qė paraditen e nesėrme, Kėshilli tė dalė me njė vendim, nėse do t’i pranojė apo jo dorėheqjet e gjyqtarėve. Gjykatėsi i Apelit i kryeqytetit Bashkim Caka, dhe gjykatėsi i Korēės, Gazmend Begaj, e kanė paraqitur dorėheqjen pak kohė mė parė. Burime nga Kėshilli i Lartė i Drejtėsisė, pohojnė se gjyqtarėt Caka dhe Begaj, veē tė tjerash, kanė parashtruar si arsye pėr largimin e tyre, edhe faktin e detyrave tė shumta qė ministri i Drejtėsisė u ka ngarkuar sekretareve gjyqėsore, nė lidhje me informacionin e pėrditshėm, qė dėrgohet nė ministri pėr punėn e togave tė zeza. Sipas tyre, nėse sekretaret gjyqėsore shėnojnė nė fillim tė procesverbalit tė seancės orėn e nisjes sė procesit dhe nė fund tė procesverbalit orėn e pėrfundimit tė seancės gjyqėsore, atėherė ėshtė e tepėrt qė tė njėjtėn gjė ta shkruajnė nė raportin e pėrditshėm qė dėrgojnė nė Ministrinė e Drejtėsisė.
“Fyerja” e gjyqtarėve
Duke konsideruar kėtė si ngarkesė tė tepėrt pėr sekretaret, por dhe fyerje pėr togat e zeza, dy gjykatėsit i kanė kėrkuar Kėshillit tė Lartė tė Drejtėsisė qė t’iu pranojė dorėheqjet, pasi sipas tyre nuk mund tė punohet nė kushte tė tilla pune. Ndėrkohė, gjyqtari i Korēės ka parashtruar si arsye tė dorėheqjes nga detyra edhe ngarkesėn e madhe nė punė. Sipas tij, gjyqtarėve u duhet tė mbarojnė disa ēėshtje nė ditė, duke bėrė qė ngarkesa tė rritet sė tepėrmi aq sa nė mjaft raste gjykatėsve u duhet tė punojnė edhe nė shtėpi me dosjet. Burime nga KLD-ja pohojnė se dorėheqjet e dy gjykatėsve Caka dhe Begaj si ajo e anėtarit tė KLD-sė Guxim Zeneli, i cili ėshtė dekretuar nė Gjykatėn e Lartė, tashmė janė futur nė rendin e ditės tė mbledhjes tė sė hėnės nė Kėshillin e Lartė tė Drejtėsisė, ku do tė shqyrtohen edhe njė sėrė problemesh tė tjera tė drejtėsisė. Ministri i Drejtėsisė Enkeljed Alibeaj nė maj tė kėtij viti, fillimisht, u komunikoi me anė tė njė urdhėrese sekretareve gjyqėsore tė hiqnin dorė nga zbardhja e vendimeve gjyqėsore. Sipas ministrit, kjo do tė shmangte keqkuptimet qė mund tė dilnin mė vonė, pėr shkak tė gabimeve drejtshkrimore, dhe pėr mė tepėr shkrimi i vendimeve ėshtė detyrė e gjyqtarėve.
Ministri
Vetėm pak ditė mė vonė, ministri Alibeaj me njė tjetėr shkresė dėrguar nėpėr gjykata, detyroi sekretaret gjyqėsore tė mbanin raport tė plotė dhe tė detajuar pėr tė gjitha veprimet qė kryejnė gjyqtarėt, duke filluar nga ora e caktuar pėr seancat gjyqėsore, orėn reale tė fillimit tė gjykimit, sa zgjat gjyqi, kėrkesat e palėve, ora e mbarimit tė seancės dhe nė fund arsyet e shtyrjes dhe koha kur do jetė seanca tjetėr. Veē kėtyre, sekretaret u ngarkuan tė shėnonin edhe kohėn kur gjyqtarėt ndodhen nė kolegje penalė apo civilė. Nė kėtė kohė reaguan ashpėr dy shoqatat e togave tė zeza, tė cilėt pretenduan se sekretaret gjyqėsore po ktheheshin nė “spiunė’ tė ministrit dhe nė instrumente tė Alibeajt pėr tė kontrolluar gjyqėsorin. Reagimi i togave tė zeza tė kryeqytetit pėr urdhrat ndaj sekretareve, bėri qė Alibeaj tė shkonte mėngjesin e njė dite mė pas nė Gjykatėn e Tiranės, ku pėr dy orė me radhė u pėrfshi nė njė debat me tone tė ashpra me ish-kolegėt e vet gjykatės. Pak ditė mė vonė shoqatat e gjykatėsve reaguan sėrish, duke shprehur se nuk ishin dakord me urdhrat “e tepėrt” tė ministrit pėr sekretaret. Nė fillim tė qershorit, nėpėrmjet njė formulari tė dėrguar nė gjykata, ministri mblodhi informacion pėr mėnyrėn e komunikimit tė sekretareve me gjykatėsit. “Cili ėshtė komunikimi juaj me gjyqtarin me tė cilin ushtroni detyrėn? Vlen ai pėr t’u vlerėsuar? Nė ēfarė mase? Pėrcakto nė pėrqindje. Komento nėse dėshiron”. Kjo ishte njė nga pyetjet qė solli reagimin e ashpėr tė administratės sė gjyqėsorit dhe togave tė zeza. Pas mosmarrėveshjeve dhe reagimeve tė ashpra, tonet e debatit u ulėn pasi qeveria votoi draftin “Pėr administratėn gjyqėsore”, njė premtim ky i ministrit Alibeaj pėr sekretaret, pėr statusin e nėpunėsit civil, shoqėruar kjo me rroga mė tė larta dhe privilegje tė tjera, pėrsa i pėrket marrėdhėnieve tė punės, tė cilat do tė hyjnė nė fuqi nė janar tė vitit tė ardhshėm. Ndėrkohė nė fund tė korrikut nė Gjykatėn e Tiranės sekretaret gjyqėsore pėrzgjodhėn me anė tė shortit gjyqtarėt, me tė cilėt do tė nisnin tė punonin duke filluar nga 1 shtatori, pas pėrfundimit tė pushimeve verore tė sistemit tė drejtėsisė. Kjo nismė e ministrit tė Drejtėsisė qė tashmė ka nisur tė zbatohet ka sjellė reagimin e ashpėr tė togave tė zeza dhe sekretareve, qė ankohen pėr zvarritje tė punėve pėr shkak tė moskoordinimit.
Kronologjia
8 maj
Ministri i Drejtėsisė u dėrgon urdhėr sekretareve gjyqėsore se kompetenca e tyre ka tė bėjė vetėm me regjistrimin e seancave gjyqėsore nėpėr procesverbale dhe pasqyrimin e kėtij informacioni nė sistemin kompjuterik.
13 maj
Ministri detyroi sekretaret tė mbajnė raport pėr tė gjitha veprimet qė kryejnė gjyqtarėt, si orėn e caktuar pėr seancėn, orėn reale tė fillimit tė gjykimit, sa zgjat gjyqi, kėrkesat e palėve, ora e mbarimit tė seancės dhe arsyet e shtyrjes.
14 maj
Reagojnė ashpėr dy shoqatat e gjyqtarėve, Unioni i Gjyqtarėve dhe Shoqata Kombėtare e Gjyqtarėve, tė cilėt pretenduan se sekretaret gjyqėsore po ktheheshin nė “spiunė’ tė ministrit dhe nė instrumente tė Alibeajt pėr tė kontrolluar gjyqėsorin.
15 maj
Pas reagimit tė gjyqtarėve kryeqytetas pėr urdhrat pėr sekretaret, ministri i Drejtėsisė, Alibeaj shkoi mėngjesin e 15 majit nė Gjykatėn e Tiranės ku pėr dy orė me radhė u pėrfshi nė njė debat me tone tė ashpra me ish-kolegėt e tij nė gjykatė.
3 qershor
Dy shoqatat e togave tė zeza, pohuan se nuk ishin dakord me urdhrat “e tepėrt” tė ministrit pėr sekretaret. Ata reaguan ashpėr ndaj deklaratave politike nė adresė tė gjyqėsorit nga pėrfaqėsues tė ekzekutivit.
5 qershor
Ministri dėrgon njė formular nė gjykata dhe mblodhi informacion pėr mėnyrėn e komunikimit sekretare-gjykatės. Njė nga pyetjet pėr sekretaret ishte: “Vlen ai pėr t’u vlerėsuar? Nė ēfarė mase? Pėrcakto nė pėrqindje. Komento nėse dėshiron”.
16 korrik
Qeveria miratoi draftin “Pėr administratėn gjyqėsore”, njė premtim i ministrit Alibeaj pėr t’iu dhėnė sekretareve statusin e nėpunėsit civil, shoqėruar kjo me rroga mė tė larta dhe privilegje tė tjera, qė hyjnė nė fuqi nė janar 2009
25 korrik
Nėpėr gjykata, sekretaret pėrzgjodhėn me anė tė shortit gjykatėsit, me tė cilėt kanė nisur tė punojnė nga njė shtatori. Nisma e ministrit, tashmė realitet ka sjellė reagimin e ashpėr tė togave tė zeza qė ankohen pėr zvarritje tė punės
Gjykata nėn
kontroll nga
raportet
TIRANE - Urdhri i dhėnė mė 13 maj tė kėtij viti, i cili iu lexua sekretareve gjyqėsore nė mbledhje tė mėngjesit nė Gjykatėn e kryeqytetit, vuri nėn kontrollin e plotė tė punės nė institucion nga zyra e ministrit tė Drejtėsisė. Qė nga ajo ditė nė gjykatėn mė tė madhe tė vendit ka nisur publikimi nė rrjetin e brendshėm informatik tė institucionit i informacionit tė detajuar pėr ēdo seancė gjyqėsore, kėrkesė pėrgatitore dhe veprime tė ndryshme qė kryejnė gjyqtarėt. Gjithashtu, sekretaret u detyruan tė mbajnė raport tė plotė pėr tė gjitha veprimet qė kryejnė gjyqtarėt, duke filluar nga ora e caktuar pėr seancat gjyqėsore, orėn reale tė fillimit tė gjykimit, sa zgjat gjyqi, kėrkesat e palėve, ora e mbarimit tė seancės dhe nė fund arsyet e shtyrjes dhe koha kur do jetė seanca tjetėr. Veē kėsaj, sekretaret shėnojnė nė raportet e tyre edhe kohėn, kur gjyqtarėt ndodhen nė kolegje penalė apo civilė. Nė bazė tė kėsaj, ministri ka mundėsinė tė kontrollojė nga zyra e vet gjithēka ndodh nė gjykatė. f.m.
gjyqtaret
Bashkim Caka, gjykatės nė Apelin e kryeqytetit, pohon se heq dorė pėr arsye personale
Gazmend Begaj, gjykatės sė Gjykatėn e Korēės, pohon se heq dorė pėr arsye personale
Guxim Zenelaj, anėtar i KLD-sė, pohon se heq dorė pėr shkak tė emėrimit nė Gjykatėn e Lartė
Debati pėr projektligjin e akuzės
Hiqet imuniteti i prokurorėve
Kjo pikė e projektligjit ėshtė kundėrshtuar nga prokurorėt, por Ministria e Drejtėsisė nuk ėshtė tėrhequr
Ministria e Drejtėsisė ka dy anėtarė me tė drejtė vote nė Kėshillin e Prokurorisė
Hiqet e drejta e votės pėr pėrfaqėsuesin e Presidencės nė Kėshillin e Prokurorisė
Ulet paga e Prokurorit tė Pėrgjithshėm
Barazimi i pagės sė kryeprokurorit me atė tė njė anėtari tė Gjykatės sė Lartė ėshtė kundėrshtuar, pasi skema e Prokurorisė dhe gjykatave ėshtė qė drejtuesit e prokurorive e gjykatave respektive kanė pagė tė njėjtė
n Kryeprokurori shkarkohet me njoftimin e akuzės
Kjo pikė ėshtė konsideruar e papranueshme nga Prokuroria, por edhe nga misionet ndėrkombėtare, Ministria e Drejtėsisė nuk ėshtė tėrhequr. Pritet tė diskutohet
Prokurorėt e Shkallės sė Parė dhe tė Apelit pezullohen me fillimin e procedimit penal
Kjo pikė e projektligjit ėshtė kundėrshtuar nga prokurorėt, pritet tė diskutohet
Prokurorėt shkarkohen pas regjistrimit tė procedimit penal
Kjo pikė ėshtė kritikuar nga Prokuroria, pritet tė diskutohet
Transferimi i Prokurorėve nė detyrė bėhet vetėm me marrjen e pėlqimit prej tyre
Kjo pikė ėshtė pranuar nga Prokuroria dhe pritet tė mos ndryshojė
Prokurori i Pėrgjithshėm pėrcakton numrin e pėrgjithshėm tė funksioneve organike pėr prokurorė nė tė gjitha shkallėt, pas konsultimeve me Ministrin e Drejtėsisė
Kjo pikė ėshtė debatuar dhe pritet tė diskutohet
Mandati i Prokurorit tė Pėrgjithshėm ėshtė 5 vjet, pas largimit nga detyra Kryeprokurori mund tė konkurrojė pėr Shkallėn e Parė dhe tė Dytė tė akuzės Kjo pikė ėshtė pranuar pjesėrisht, por ėshtė kėrkuar tė bėhen plotėsime pėr statusin e Prokurorit tė Pėrgjithshėm pas largimit nga detyra
Projektligji, debati Ina Rama-Alibeaj
Trazhgim Sokolaj
Prokuroria i kėrkon Ministrisė sė Drejtėsisė ndėrhyrje nė draft-projektin pėr ndryshimet nė ligjin e organit tė akuzės.
Njė ditė pas takimit tė Kryeprokurores Ina Rama me kreun e dikasterit tė Drejtėsisė Alibeaj, mėsohet se titullarėt e dy institucioneve kanė diskutuar rreth “pikave tė nxehta” tė projektligjit, tė cilat shkaktuan reagimin e ashpėr tė prokurorėve. Burimet nga organi i akuzės, thanė dje se nė takimin e ditės sė hėnė, qė pritet tė mbahet nė Ministrinė e Drejtėsisė pėr diskutime mbi projektligjin e ri, organi i akuzės do tė kėrkojnė ndėrhyrje nė pikat qė bėjnė fjalė pėr heqjen e imunitetit tė prokurorėve, shkarkimin nga detyra nė rast se, regjistrohet njė procedim penal ndaj tyre si dhe formulėn e shkarkimit tė Prokurorit tė Pėrgjithshėm. Por listės sė neneve tė kundėrshtuara nga pėrfaqėsuesit e akuzės si dhe nga Shoqata Kombėtare e Prokurorėve, mėsohet se edhe vetė Kryeprokurorja Ina Rama, u ka shtuar disa pika tė tjera, pėr tė cilat ka kėrkuar diskutime. Sipas burimeve tė Prokurorisė, ėshtė kėrkuar tė negociohet pėr pėrcaktimin nė ligj tė statusit, qė do tė ketė Prokurori i Pėrgjithshėm pas largimit nga detyra. Nė nenin nr.5 tė projektligjit tė hartuar nga Ministria e Drejtėsisė, thuhet se Prokurori i Pėrgjithshėm mund tė vazhdojė karrierėn nė Prokurori nė Shkallėn e Parė ose nė Apel, pas largimit nga detyra. Por drafti i Ministrisė sė Drejtėsisė nuk thotė asgjė rreth trajtimit financiar dhe mbrojtjes sė Kryeprokurorit pas largimit tė tij nga funksioni. Nga ana tjetėr, pas takimit mes Kryeprokurores Ina Rama dhe Ministrit Alibeaj, nga burime tė Prokurorisė mėsohet se ėshtė diskutuar dhe po kėrkohen negociata edhe pėr nenin nr.5 tė projektligjit tė Ministrisė sė Drejtėsisė, i cili nė formėn aktuale parashikon se Kryeprokurori duhet tė caktojė numrin e pėrgjithshėm tė prokurorėve nė organin e akuzės, pasi tė marrė mendim nga Ministri i Drejtėsisė. Njė pėrmbajtje e tillė e kėtij neni i jep Ministrit tė Drejtėsisė kompetenca nė vendimmarrjen pėr strukturėn e Prokurorisė, emėrimet apo shkarkimet tė cilat aktualisht, i pėrkasin titullarit tė akuzės dhe Presidentit tė Republikės.
Imuniteti i prokurorėve
Heqja e imunitetit tė prokurorėve dhe formula e re pėr shkarkimin nga detyra tė Prokurorit tė Pėrgjithshėm, kanė qenė pikat e nxehta tė debatit mbi projektligjin e ri tė hartuar nga Ministria e Drejtėsisė. Njė projektligj, i cili shkaktoi reagimin e njė diplomati tė rėndėsishėm amerikan disa muaj mė parė, kur ai kritikoi ndryshimet qė po parashikoheshin tė bėheshin nė ligjin e Prokurorisė. Nga ana tjetėr, edhe misioni i asistencės evropiane pėr sistemin shqiptar tė drejtėsisė EURALIUS, ka mbajtur qėndrim duke u shprehur sė fundi se, disa pika tė projektligjit tė Ministrisė sė Drejtėsisė janė tė papranueshme. Gazeta “Panorama” mėsoi dje se njė nga rekomandimet kryesore tė bėra nga EURALIUS, lidhur me projektligjin e Prokurorisė, ka qenė ky: “Prokurorėt duhet qė nė ēdo rast tė jenė nė gjendje tė ndjekin penalisht, pa pengesė, nėpunėsit publikė pėr veprat penale tė kryera prej tyre, sidomos pėr korrupsion, ushtrimin e paligjshėm tė kompetencave, shkeljen e rėndė sė tė drejtave tė njeriut dhe krime tė tjera tė njohura nga e drejta ndėrkombėtare”. Nė kontrast me kėtė autoritet, qė EURALIUS kėrkon t’u jepet prokurorėve, projektligji i Ministrisė sė Drejtėsisė u heq atyre edhe imunitetin simbolik qė kanė. Njė veprim i tillė, sipas vetė prokurorėve veēse ndikon nė uljen e motivimit dhe sigurisė nė punė gjatė hetimit tė kriminalitetit dhe korrupsionit.
Kėrkesat e tyre pasi janė regjistruar, janė caktuar tė shqyrtohen nga KLD-ja mėngjesin e tė hėnės nė mbledhjen e radhės tė Kėshillit. Materialet e depozituara nga gjykatėsit tashmė u janė shpėrndarė anėtarėve tė KLD-sė, tė cilėt janė njohur me to dhe pritet qė paraditen e nesėrme, Kėshilli tė dalė me njė vendim, nėse do t’i pranojė apo jo dorėheqjet e gjyqtarėve. Gjykatėsi i Apelit i kryeqytetit Bashkim Caka, dhe gjykatėsi i Korēės, Gazmend Begaj, e kanė paraqitur dorėheqjen pak kohė mė parė. Burime nga Kėshilli i Lartė i Drejtėsisė, pohojnė se gjyqtarėt Caka dhe Begaj, veē tė tjerash, kanė parashtruar si arsye pėr largimin e tyre, edhe faktin e detyrave tė shumta qė ministri i Drejtėsisė u ka ngarkuar sekretareve gjyqėsore, nė lidhje me informacionin e pėrditshėm, qė dėrgohet nė ministri pėr punėn e togave tė zeza. Sipas tyre, nėse sekretaret gjyqėsore shėnojnė nė fillim tė procesverbalit tė seancės orėn e nisjes sė procesit dhe nė fund tė procesverbalit orėn e pėrfundimit tė seancės gjyqėsore, atėherė ėshtė e tepėrt qė tė njėjtėn gjė ta shkruajnė nė raportin e pėrditshėm qė dėrgojnė nė Ministrinė e Drejtėsisė.
“Fyerja” e gjyqtarėve
Duke konsideruar kėtė si ngarkesė tė tepėrt pėr sekretaret, por dhe fyerje pėr togat e zeza, dy gjykatėsit i kanė kėrkuar Kėshillit tė Lartė tė Drejtėsisė qė t’iu pranojė dorėheqjet, pasi sipas tyre nuk mund tė punohet nė kushte tė tilla pune. Ndėrkohė, gjyqtari i Korēės ka parashtruar si arsye tė dorėheqjes nga detyra edhe ngarkesėn e madhe nė punė. Sipas tij, gjyqtarėve u duhet tė mbarojnė disa ēėshtje nė ditė, duke bėrė qė ngarkesa tė rritet sė tepėrmi aq sa nė mjaft raste gjykatėsve u duhet tė punojnė edhe nė shtėpi me dosjet. Burime nga KLD-ja pohojnė se dorėheqjet e dy gjykatėsve Caka dhe Begaj si ajo e anėtarit tė KLD-sė Guxim Zeneli, i cili ėshtė dekretuar nė Gjykatėn e Lartė, tashmė janė futur nė rendin e ditės tė mbledhjes tė sė hėnės nė Kėshillin e Lartė tė Drejtėsisė, ku do tė shqyrtohen edhe njė sėrė problemesh tė tjera tė drejtėsisė. Ministri i Drejtėsisė Enkeljed Alibeaj nė maj tė kėtij viti, fillimisht, u komunikoi me anė tė njė urdhėrese sekretareve gjyqėsore tė hiqnin dorė nga zbardhja e vendimeve gjyqėsore. Sipas ministrit, kjo do tė shmangte keqkuptimet qė mund tė dilnin mė vonė, pėr shkak tė gabimeve drejtshkrimore, dhe pėr mė tepėr shkrimi i vendimeve ėshtė detyrė e gjyqtarėve.
Ministri
Vetėm pak ditė mė vonė, ministri Alibeaj me njė tjetėr shkresė dėrguar nėpėr gjykata, detyroi sekretaret gjyqėsore tė mbanin raport tė plotė dhe tė detajuar pėr tė gjitha veprimet qė kryejnė gjyqtarėt, duke filluar nga ora e caktuar pėr seancat gjyqėsore, orėn reale tė fillimit tė gjykimit, sa zgjat gjyqi, kėrkesat e palėve, ora e mbarimit tė seancės dhe nė fund arsyet e shtyrjes dhe koha kur do jetė seanca tjetėr. Veē kėtyre, sekretaret u ngarkuan tė shėnonin edhe kohėn kur gjyqtarėt ndodhen nė kolegje penalė apo civilė. Nė kėtė kohė reaguan ashpėr dy shoqatat e togave tė zeza, tė cilėt pretenduan se sekretaret gjyqėsore po ktheheshin nė “spiunė’ tė ministrit dhe nė instrumente tė Alibeajt pėr tė kontrolluar gjyqėsorin. Reagimi i togave tė zeza tė kryeqytetit pėr urdhrat ndaj sekretareve, bėri qė Alibeaj tė shkonte mėngjesin e njė dite mė pas nė Gjykatėn e Tiranės, ku pėr dy orė me radhė u pėrfshi nė njė debat me tone tė ashpra me ish-kolegėt e vet gjykatės. Pak ditė mė vonė shoqatat e gjykatėsve reaguan sėrish, duke shprehur se nuk ishin dakord me urdhrat “e tepėrt” tė ministrit pėr sekretaret. Nė fillim tė qershorit, nėpėrmjet njė formulari tė dėrguar nė gjykata, ministri mblodhi informacion pėr mėnyrėn e komunikimit tė sekretareve me gjykatėsit. “Cili ėshtė komunikimi juaj me gjyqtarin me tė cilin ushtroni detyrėn? Vlen ai pėr t’u vlerėsuar? Nė ēfarė mase? Pėrcakto nė pėrqindje. Komento nėse dėshiron”. Kjo ishte njė nga pyetjet qė solli reagimin e ashpėr tė administratės sė gjyqėsorit dhe togave tė zeza. Pas mosmarrėveshjeve dhe reagimeve tė ashpra, tonet e debatit u ulėn pasi qeveria votoi draftin “Pėr administratėn gjyqėsore”, njė premtim ky i ministrit Alibeaj pėr sekretaret, pėr statusin e nėpunėsit civil, shoqėruar kjo me rroga mė tė larta dhe privilegje tė tjera, pėrsa i pėrket marrėdhėnieve tė punės, tė cilat do tė hyjnė nė fuqi nė janar tė vitit tė ardhshėm. Ndėrkohė nė fund tė korrikut nė Gjykatėn e Tiranės sekretaret gjyqėsore pėrzgjodhėn me anė tė shortit gjyqtarėt, me tė cilėt do tė nisnin tė punonin duke filluar nga 1 shtatori, pas pėrfundimit tė pushimeve verore tė sistemit tė drejtėsisė. Kjo nismė e ministrit tė Drejtėsisė qė tashmė ka nisur tė zbatohet ka sjellė reagimin e ashpėr tė togave tė zeza dhe sekretareve, qė ankohen pėr zvarritje tė punėve pėr shkak tė moskoordinimit.
Kronologjia
8 maj
Ministri i Drejtėsisė u dėrgon urdhėr sekretareve gjyqėsore se kompetenca e tyre ka tė bėjė vetėm me regjistrimin e seancave gjyqėsore nėpėr procesverbale dhe pasqyrimin e kėtij informacioni nė sistemin kompjuterik.
13 maj
Ministri detyroi sekretaret tė mbajnė raport pėr tė gjitha veprimet qė kryejnė gjyqtarėt, si orėn e caktuar pėr seancėn, orėn reale tė fillimit tė gjykimit, sa zgjat gjyqi, kėrkesat e palėve, ora e mbarimit tė seancės dhe arsyet e shtyrjes.
14 maj
Reagojnė ashpėr dy shoqatat e gjyqtarėve, Unioni i Gjyqtarėve dhe Shoqata Kombėtare e Gjyqtarėve, tė cilėt pretenduan se sekretaret gjyqėsore po ktheheshin nė “spiunė’ tė ministrit dhe nė instrumente tė Alibeajt pėr tė kontrolluar gjyqėsorin.
15 maj
Pas reagimit tė gjyqtarėve kryeqytetas pėr urdhrat pėr sekretaret, ministri i Drejtėsisė, Alibeaj shkoi mėngjesin e 15 majit nė Gjykatėn e Tiranės ku pėr dy orė me radhė u pėrfshi nė njė debat me tone tė ashpra me ish-kolegėt e tij nė gjykatė.
3 qershor
Dy shoqatat e togave tė zeza, pohuan se nuk ishin dakord me urdhrat “e tepėrt” tė ministrit pėr sekretaret. Ata reaguan ashpėr ndaj deklaratave politike nė adresė tė gjyqėsorit nga pėrfaqėsues tė ekzekutivit.
5 qershor
Ministri dėrgon njė formular nė gjykata dhe mblodhi informacion pėr mėnyrėn e komunikimit sekretare-gjykatės. Njė nga pyetjet pėr sekretaret ishte: “Vlen ai pėr t’u vlerėsuar? Nė ēfarė mase? Pėrcakto nė pėrqindje. Komento nėse dėshiron”.
16 korrik
Qeveria miratoi draftin “Pėr administratėn gjyqėsore”, njė premtim i ministrit Alibeaj pėr t’iu dhėnė sekretareve statusin e nėpunėsit civil, shoqėruar kjo me rroga mė tė larta dhe privilegje tė tjera, qė hyjnė nė fuqi nė janar 2009
25 korrik
Nėpėr gjykata, sekretaret pėrzgjodhėn me anė tė shortit gjykatėsit, me tė cilėt kanė nisur tė punojnė nga njė shtatori. Nisma e ministrit, tashmė realitet ka sjellė reagimin e ashpėr tė togave tė zeza qė ankohen pėr zvarritje tė punės
Gjykata nėn
kontroll nga
raportet
TIRANE - Urdhri i dhėnė mė 13 maj tė kėtij viti, i cili iu lexua sekretareve gjyqėsore nė mbledhje tė mėngjesit nė Gjykatėn e kryeqytetit, vuri nėn kontrollin e plotė tė punės nė institucion nga zyra e ministrit tė Drejtėsisė. Qė nga ajo ditė nė gjykatėn mė tė madhe tė vendit ka nisur publikimi nė rrjetin e brendshėm informatik tė institucionit i informacionit tė detajuar pėr ēdo seancė gjyqėsore, kėrkesė pėrgatitore dhe veprime tė ndryshme qė kryejnė gjyqtarėt. Gjithashtu, sekretaret u detyruan tė mbajnė raport tė plotė pėr tė gjitha veprimet qė kryejnė gjyqtarėt, duke filluar nga ora e caktuar pėr seancat gjyqėsore, orėn reale tė fillimit tė gjykimit, sa zgjat gjyqi, kėrkesat e palėve, ora e mbarimit tė seancės dhe nė fund arsyet e shtyrjes dhe koha kur do jetė seanca tjetėr. Veē kėsaj, sekretaret shėnojnė nė raportet e tyre edhe kohėn, kur gjyqtarėt ndodhen nė kolegje penalė apo civilė. Nė bazė tė kėsaj, ministri ka mundėsinė tė kontrollojė nga zyra e vet gjithēka ndodh nė gjykatė. f.m.
gjyqtaret
Bashkim Caka, gjykatės nė Apelin e kryeqytetit, pohon se heq dorė pėr arsye personale
Gazmend Begaj, gjykatės sė Gjykatėn e Korēės, pohon se heq dorė pėr arsye personale
Guxim Zenelaj, anėtar i KLD-sė, pohon se heq dorė pėr shkak tė emėrimit nė Gjykatėn e Lartė
Debati pėr projektligjin e akuzės
Hiqet imuniteti i prokurorėve
Kjo pikė e projektligjit ėshtė kundėrshtuar nga prokurorėt, por Ministria e Drejtėsisė nuk ėshtė tėrhequr
Ministria e Drejtėsisė ka dy anėtarė me tė drejtė vote nė Kėshillin e Prokurorisė
Hiqet e drejta e votės pėr pėrfaqėsuesin e Presidencės nė Kėshillin e Prokurorisė
Ulet paga e Prokurorit tė Pėrgjithshėm
Barazimi i pagės sė kryeprokurorit me atė tė njė anėtari tė Gjykatės sė Lartė ėshtė kundėrshtuar, pasi skema e Prokurorisė dhe gjykatave ėshtė qė drejtuesit e prokurorive e gjykatave respektive kanė pagė tė njėjtė
n Kryeprokurori shkarkohet me njoftimin e akuzės
Kjo pikė ėshtė konsideruar e papranueshme nga Prokuroria, por edhe nga misionet ndėrkombėtare, Ministria e Drejtėsisė nuk ėshtė tėrhequr. Pritet tė diskutohet
Prokurorėt e Shkallės sė Parė dhe tė Apelit pezullohen me fillimin e procedimit penal
Kjo pikė e projektligjit ėshtė kundėrshtuar nga prokurorėt, pritet tė diskutohet
Prokurorėt shkarkohen pas regjistrimit tė procedimit penal
Kjo pikė ėshtė kritikuar nga Prokuroria, pritet tė diskutohet
Transferimi i Prokurorėve nė detyrė bėhet vetėm me marrjen e pėlqimit prej tyre
Kjo pikė ėshtė pranuar nga Prokuroria dhe pritet tė mos ndryshojė
Prokurori i Pėrgjithshėm pėrcakton numrin e pėrgjithshėm tė funksioneve organike pėr prokurorė nė tė gjitha shkallėt, pas konsultimeve me Ministrin e Drejtėsisė
Kjo pikė ėshtė debatuar dhe pritet tė diskutohet
Mandati i Prokurorit tė Pėrgjithshėm ėshtė 5 vjet, pas largimit nga detyra Kryeprokurori mund tė konkurrojė pėr Shkallėn e Parė dhe tė Dytė tė akuzės Kjo pikė ėshtė pranuar pjesėrisht, por ėshtė kėrkuar tė bėhen plotėsime pėr statusin e Prokurorit tė Pėrgjithshėm pas largimit nga detyra
Projektligji, debati Ina Rama-Alibeaj
Trazhgim Sokolaj
Prokuroria i kėrkon Ministrisė sė Drejtėsisė ndėrhyrje nė draft-projektin pėr ndryshimet nė ligjin e organit tė akuzės.
Njė ditė pas takimit tė Kryeprokurores Ina Rama me kreun e dikasterit tė Drejtėsisė Alibeaj, mėsohet se titullarėt e dy institucioneve kanė diskutuar rreth “pikave tė nxehta” tė projektligjit, tė cilat shkaktuan reagimin e ashpėr tė prokurorėve. Burimet nga organi i akuzės, thanė dje se nė takimin e ditės sė hėnė, qė pritet tė mbahet nė Ministrinė e Drejtėsisė pėr diskutime mbi projektligjin e ri, organi i akuzės do tė kėrkojnė ndėrhyrje nė pikat qė bėjnė fjalė pėr heqjen e imunitetit tė prokurorėve, shkarkimin nga detyra nė rast se, regjistrohet njė procedim penal ndaj tyre si dhe formulėn e shkarkimit tė Prokurorit tė Pėrgjithshėm. Por listės sė neneve tė kundėrshtuara nga pėrfaqėsuesit e akuzės si dhe nga Shoqata Kombėtare e Prokurorėve, mėsohet se edhe vetė Kryeprokurorja Ina Rama, u ka shtuar disa pika tė tjera, pėr tė cilat ka kėrkuar diskutime. Sipas burimeve tė Prokurorisė, ėshtė kėrkuar tė negociohet pėr pėrcaktimin nė ligj tė statusit, qė do tė ketė Prokurori i Pėrgjithshėm pas largimit nga detyra. Nė nenin nr.5 tė projektligjit tė hartuar nga Ministria e Drejtėsisė, thuhet se Prokurori i Pėrgjithshėm mund tė vazhdojė karrierėn nė Prokurori nė Shkallėn e Parė ose nė Apel, pas largimit nga detyra. Por drafti i Ministrisė sė Drejtėsisė nuk thotė asgjė rreth trajtimit financiar dhe mbrojtjes sė Kryeprokurorit pas largimit tė tij nga funksioni. Nga ana tjetėr, pas takimit mes Kryeprokurores Ina Rama dhe Ministrit Alibeaj, nga burime tė Prokurorisė mėsohet se ėshtė diskutuar dhe po kėrkohen negociata edhe pėr nenin nr.5 tė projektligjit tė Ministrisė sė Drejtėsisė, i cili nė formėn aktuale parashikon se Kryeprokurori duhet tė caktojė numrin e pėrgjithshėm tė prokurorėve nė organin e akuzės, pasi tė marrė mendim nga Ministri i Drejtėsisė. Njė pėrmbajtje e tillė e kėtij neni i jep Ministrit tė Drejtėsisė kompetenca nė vendimmarrjen pėr strukturėn e Prokurorisė, emėrimet apo shkarkimet tė cilat aktualisht, i pėrkasin titullarit tė akuzės dhe Presidentit tė Republikės.
Imuniteti i prokurorėve
Heqja e imunitetit tė prokurorėve dhe formula e re pėr shkarkimin nga detyra tė Prokurorit tė Pėrgjithshėm, kanė qenė pikat e nxehta tė debatit mbi projektligjin e ri tė hartuar nga Ministria e Drejtėsisė. Njė projektligj, i cili shkaktoi reagimin e njė diplomati tė rėndėsishėm amerikan disa muaj mė parė, kur ai kritikoi ndryshimet qė po parashikoheshin tė bėheshin nė ligjin e Prokurorisė. Nga ana tjetėr, edhe misioni i asistencės evropiane pėr sistemin shqiptar tė drejtėsisė EURALIUS, ka mbajtur qėndrim duke u shprehur sė fundi se, disa pika tė projektligjit tė Ministrisė sė Drejtėsisė janė tė papranueshme. Gazeta “Panorama” mėsoi dje se njė nga rekomandimet kryesore tė bėra nga EURALIUS, lidhur me projektligjin e Prokurorisė, ka qenė ky: “Prokurorėt duhet qė nė ēdo rast tė jenė nė gjendje tė ndjekin penalisht, pa pengesė, nėpunėsit publikė pėr veprat penale tė kryera prej tyre, sidomos pėr korrupsion, ushtrimin e paligjshėm tė kompetencave, shkeljen e rėndė sė tė drejtave tė njeriut dhe krime tė tjera tė njohura nga e drejta ndėrkombėtare”. Nė kontrast me kėtė autoritet, qė EURALIUS kėrkon t’u jepet prokurorėve, projektligji i Ministrisė sė Drejtėsisė u heq atyre edhe imunitetin simbolik qė kanė. Njė veprim i tillė, sipas vetė prokurorėve veēse ndikon nė uljen e motivimit dhe sigurisė nė punė gjatė hetimit tė kriminalitetit dhe korrupsionit.
lajme.parajsa.com
