Skemat, PD shqyrton variantet
02.09.2008 12:02 Politike - Burimi: Metropol Politike
Zgjedhjet e 2009-s, e djathta do tė nisė nė shtator diskutimet pėr formėn e bashkėpunimit
Modelet qė po shihen janė ato tė pėrdorura nė Itali, Gjermani, Francė apo Spanjė
Partitė e koalicionit qeveritar pritet tė nisin nė shtator diskutimet mbi formulėn e bashkėpunimit qė do tė pėrdorin nė zgjedhjet parlamentare tė 2009-s. Iniciativa pritet tė merret nga Partia Demokratike, e cila do tė zhvillojė takime tė veēanta me secilėn nga partitė aleate dhe mė pas diskutimi do tė shtrohet nė tryezėn e koalicionit. Burime nga PD-ja shprehen pėr Metropol se aktualisht janė studiuar disa modele bashkėpunimi qė janė pėrdorur mė parė nga partitė e qendrės sė djathtė nė Itali, Francė, Spanjė apo Gjermani. Po kėshtu burimet shprehen se skema e bashkėpunimit qė do tė vendoset do tė jetė nė pėrputhje me sistemin e ri zgjedhor, sikundėr nuk pėrjashtohet mundėsia qė pėr rajone tė ndryshme tė ketė aleanca tė veēanta mes PD-sė dhe aleatėve tė saj.
Skema
Deri mė tani janė propozuar disa skema bashkėpunimi mes partive tė koalicionit qeveritar, njė nga tė cilat ėshtė edhe ajo e shkrirjes sė partive tė vogla me Partinė Demokratike. Kjo mbetet skema qė favorizon mė tepėr demokratėt, pėr shkak se atyre nuk i duhet tė bėjnė llogari pėrqindjesh me aleatėt e tyre, pavarėsisht peshės elektorale qė kanė. Njė tjetėr model bashkėpunimi i propozuar ėshtė federata, e cila ruan ekzistencėn e partive aktuale, por i jep fund mosmarrėveshjeve mes partive. Federata shihet si njė komardare shpėtimi pėr partitė, tė cilat nuk mund tė kalojnė pragun elektoral qė mund tė vendoset dhe qė mendohet tė jetė minimalisht 4%. Nė kėtė skemė bashkėpunimi, tryeza e partive tė koalicionit qeveritar i duhet tė pėrcaktojė edhe rolin qė mund tė kenė drejtuesit e partive tė vogla nė federatė, apo sesi do tė vendoset pėr ndarjen e pėrqindjeve. Zyrtarisht PD-ja ėshtė shprehur e hapur pėr ēdo formė bashkėpunimi qė do tė propozojnė aleatėt, por burime nga partia mė e madhe qeverisėse shprehen se shkrirja e partive tė vogla me PD-nė mbetet mė favorizuese pėr shkak se mandatet qė do tė shpėrndahen jashtė do tė jenė mė tė vogla. Deri mė tani shkrirjen me PD-nė e ka pranuar vetėm Partia Demokrate e Re e Genc Pollos, ide kjo qė ėshtė hedhur menjėherė pasi kryetari i kėsaj partie u vendos nė postin e zv/Kryeministrit.
Organizimi
Paralelisht me negociatat qė do tė zhvillojė me aleatėt, Partia Demokratike pritet tė nisė organizimin e strukturave tė saj nė pėrputhje me sistemin elektoral. Burime nga PD-ja shprehen se nė kėtė kuadėr do tė synohet afrimi nė radhėt aktive tė figurave tė kėsaj partie, qė kanė dhėnė kontribute tė vazhdueshme qė nga themelimi, por qė janė larguar apo distancuar pėr arsye tė ndryshme. Nė kėtė mėnyrė demokratėt po mendojnė pėr tė dhėnė njė imazh tė ngjashėm me atė tė vitit 2005, kur pak muaj pėrpara zgjedhjeve tė tre viteve mė parė, u ofruan dhe u kuptuan nė forumet drejtuese tė PD-sė njė sėrė figurash tė reja, kryesisht nga shoqėria civile. Burimet shprehen se do tė synohet tė vendosen kontakte tė qarta bashkėpunimi me tė gjithė ish-figurat e PD-sė, qofshin kėto nė rang kombėtar apo lokal.
Ēfarė parashikon statuti i PD-sė
Neni 39
Kuvendi Kombėtar:
1- Vendos pėr programin e partisė dhe linjat kryesore tė politikės sė saj, tė cilat janė bazė pune pėr tė zgjedhurit e PDSH-sė nė nivel qendror e lokal, si dhe pėr pushtetin ekzekutiv tė drejtuar prej saj;
2- Miraton statutin e PDSH dhe ndryshimin e tij;
3- Zgjedh me votim tė fshehtė 100 anėtarė tė Kėshillit Kombėtar nga njė listė pėrfaqėsuese ku numri i kandidatėve tė mos jetė mė pak se 1.5 herė mė i madh se numri i vendeve qė do tė shpallen fitues sipas modaliteteve tė pėrcaktuara nga kryesia e partisė;
4- Zgjedh me votim tė fshehtė kryetarin e partisė;
5- Vendos pėr shkarkimin e kryetarit tė partisė mbi bazėn e njė mocioni mosbesimi tė miratuar nga mė shumė se gjysma e anėtarėve tė Kėshillit Kombėtar;
6- Me propozim tė kryesisė qendrore ose tė Kėshillit Kombėtar zgjedh Kryetarėt e Nderit, i cili ka vend e votė nė organet qendrore tė PDSH pėr gjithė jetėn;
7- Vendos shpėrndarjen e partisė ose bashkimin me njė ose disa parti tė tjera;
8- Miraton komisionet e mandateve, tė kėrkesave dhe tė votimit, qė pėrgjigjen pėr mbarėvajtjen e punimeve tė tij.
9- Tė drejtėn pėr ti bėrė kėrkesa dhe propozime Kuvendit kombėtar e kanė:
a. Kryetari i Partisė;
b. Kėshilli Kombėtar;
c. Kryesia e Partisė;
d. Kryesia e Degės sė Partisė;
e. Jo mė pak se pesėmbėdhjetė pėr qind e anėtarėve tė Kuvendit me tė drejtė vote, tė shpėrndarė tė paktėn nė pesė degė tė PD-sė. Kėrkesat pėr propozim kandidaturash sipas kėsaj germe, duhet ti nėnshtrohen tė njėjtave procedura si tė tre germave tė para.
Riorganizimi
PD, 12 grupe pune nė qarqe
Partia Demokratike ka ngritur prej kohėsh grupet e punės pėr tė 12 qarqet e vendit. Detyra e tė ngarkuarave nga Kryesia e Pėrgjithshme e PD-sė ėshtė organizimi i zgjedhjeve tė brendshme nė parti. Por kėto grupe pune do tė angazhohen edhe nė funksion tė pėrgatitjeve tė zgjedhjeve tė ardhshme parlamentare. Njė numėr i madh i anėtarėsisė sė kupolės sė PD-sė janė caktuar pėr Tiranėn, si qarku mė i rėndėsishėm pėr shkak tė numrit tė madh tė zgjedhėsve. Gjithashtu edhe nė qytete tė tjera tė rėndėsishme janė caktuar personalitete tė PD-sė. Kėshtu, nė Shkodėr nė krye tė grupit tė punės ėshtė nėnkryetarja e partisė Jozefina Topalli, njėherėsh dhe Kryetare e Kuvendit. Nė Durrės ėshtė ministri i Mbrojtjes, Gazmend Oketa, dhe deputeti Ferdinand Xhaferri. Pėr Vlorėn dhe Sarandėn janė caktuar Bujar Leskaj dhe Astrit Patozi, nė Korēė grupi drejtohet nga Ridvan Bode dhe Ilir Rusmali. Ndėrkohė qė anėtarė tė tjerė tė Kryesisė sė PD-sė janė nė grupe tė tjera pune.
PDK e pėrēarė
Gurakuqi me PD, Ndoka kundėr
Partinė Demokristiane e quajnė tė tyren dy grupime, ēka e bėn tė paqartė situata tek demokristianėt. Kjo parti tashmė ka dy kryetarė, tė cilėt lėshojnė deklarata tė kundėrta. Nga njėra anė ėshtė Nard Ndoka, qė me largimin nga Qeveria ėshtė shndėrruar nė njė ndėr oponentėt e fortė i Qeverisė, madje duke mos kursyer edhe sulmet ndaj saj. Ndoka nuk ka lėshuar asnjė mesazh pėr bashkėpunim me PD-nė pėr zgjedhjet. Nė tė kundėrt ai ka thėnė se mund tė bashkėpunojė me LSI-nė pėr krijimin e polit tė tretė. Nga ana tjetėr ėshtė zv/ministri i Jashtėm, Anton Gurakuqi, i zgjedhur nė krye tė PDK nga kongresi i kėsaj partie, ka shprehur mbėshtetje pėr Partinė Demokratike. Ai ka theksuar mbėshtetjen ndaj mazhorancės sė djathtė dhe Qeverisė, ndėrsa ka kėrkuar mbledhjen e tryezės sė kryetarėve tė partive pėr tė pėrcaktuar formėn e bashkėpunimit pėr zgjedhjet e 2009-s.
PBLD dhe PBDNJ
Dule i lėkundur, Starova pro
Partia Bashkimi Liberal Demokrat, qė drejtohet nga deputeti Arjan Starova shihet si njė parti e cila padyshim qė do tė pranojė ndonjė ofertė qė mund ti vijė nga demokratėt. Starova kreu i PBLD-sė merr pjesė rregullisht nė mbledhjet e grupit parlamentar tė PD-sė. Nė koalicionin qeveritar figuron edhe Partia Bashkimi pėr tė Drejtat e Njeriut, pozicioni i tė cilės nė funksion tė bashkėpunimit me tė djathtėt pėr zgjedhjet parlamentare tė vitit tė ardhshėm mbetet i paqartė. Deri mė tani nuk ka pasur ndonjė kėrkesė tė drejtpėrdrejtė tė kėsaj force politike drejtuar PD-sė. PBDNJ nuk ka lėshuar asnjė sinjal bashkėpunimi pėr tė ardhmen si me PD-nė, ashtu dhe ish-aleaten e saj para vitit 2005, Partinė Socialiste.
Modelet qė po shihen janė ato tė pėrdorura nė Itali, Gjermani, Francė apo Spanjė
Partitė e koalicionit qeveritar pritet tė nisin nė shtator diskutimet mbi formulėn e bashkėpunimit qė do tė pėrdorin nė zgjedhjet parlamentare tė 2009-s. Iniciativa pritet tė merret nga Partia Demokratike, e cila do tė zhvillojė takime tė veēanta me secilėn nga partitė aleate dhe mė pas diskutimi do tė shtrohet nė tryezėn e koalicionit. Burime nga PD-ja shprehen pėr Metropol se aktualisht janė studiuar disa modele bashkėpunimi qė janė pėrdorur mė parė nga partitė e qendrės sė djathtė nė Itali, Francė, Spanjė apo Gjermani. Po kėshtu burimet shprehen se skema e bashkėpunimit qė do tė vendoset do tė jetė nė pėrputhje me sistemin e ri zgjedhor, sikundėr nuk pėrjashtohet mundėsia qė pėr rajone tė ndryshme tė ketė aleanca tė veēanta mes PD-sė dhe aleatėve tė saj.
Skema
Deri mė tani janė propozuar disa skema bashkėpunimi mes partive tė koalicionit qeveritar, njė nga tė cilat ėshtė edhe ajo e shkrirjes sė partive tė vogla me Partinė Demokratike. Kjo mbetet skema qė favorizon mė tepėr demokratėt, pėr shkak se atyre nuk i duhet tė bėjnė llogari pėrqindjesh me aleatėt e tyre, pavarėsisht peshės elektorale qė kanė. Njė tjetėr model bashkėpunimi i propozuar ėshtė federata, e cila ruan ekzistencėn e partive aktuale, por i jep fund mosmarrėveshjeve mes partive. Federata shihet si njė komardare shpėtimi pėr partitė, tė cilat nuk mund tė kalojnė pragun elektoral qė mund tė vendoset dhe qė mendohet tė jetė minimalisht 4%. Nė kėtė skemė bashkėpunimi, tryeza e partive tė koalicionit qeveritar i duhet tė pėrcaktojė edhe rolin qė mund tė kenė drejtuesit e partive tė vogla nė federatė, apo sesi do tė vendoset pėr ndarjen e pėrqindjeve. Zyrtarisht PD-ja ėshtė shprehur e hapur pėr ēdo formė bashkėpunimi qė do tė propozojnė aleatėt, por burime nga partia mė e madhe qeverisėse shprehen se shkrirja e partive tė vogla me PD-nė mbetet mė favorizuese pėr shkak se mandatet qė do tė shpėrndahen jashtė do tė jenė mė tė vogla. Deri mė tani shkrirjen me PD-nė e ka pranuar vetėm Partia Demokrate e Re e Genc Pollos, ide kjo qė ėshtė hedhur menjėherė pasi kryetari i kėsaj partie u vendos nė postin e zv/Kryeministrit.
Organizimi
Paralelisht me negociatat qė do tė zhvillojė me aleatėt, Partia Demokratike pritet tė nisė organizimin e strukturave tė saj nė pėrputhje me sistemin elektoral. Burime nga PD-ja shprehen se nė kėtė kuadėr do tė synohet afrimi nė radhėt aktive tė figurave tė kėsaj partie, qė kanė dhėnė kontribute tė vazhdueshme qė nga themelimi, por qė janė larguar apo distancuar pėr arsye tė ndryshme. Nė kėtė mėnyrė demokratėt po mendojnė pėr tė dhėnė njė imazh tė ngjashėm me atė tė vitit 2005, kur pak muaj pėrpara zgjedhjeve tė tre viteve mė parė, u ofruan dhe u kuptuan nė forumet drejtuese tė PD-sė njė sėrė figurash tė reja, kryesisht nga shoqėria civile. Burimet shprehen se do tė synohet tė vendosen kontakte tė qarta bashkėpunimi me tė gjithė ish-figurat e PD-sė, qofshin kėto nė rang kombėtar apo lokal.
Ēfarė parashikon statuti i PD-sė
Neni 39
Kuvendi Kombėtar:
1- Vendos pėr programin e partisė dhe linjat kryesore tė politikės sė saj, tė cilat janė bazė pune pėr tė zgjedhurit e PDSH-sė nė nivel qendror e lokal, si dhe pėr pushtetin ekzekutiv tė drejtuar prej saj;
2- Miraton statutin e PDSH dhe ndryshimin e tij;
3- Zgjedh me votim tė fshehtė 100 anėtarė tė Kėshillit Kombėtar nga njė listė pėrfaqėsuese ku numri i kandidatėve tė mos jetė mė pak se 1.5 herė mė i madh se numri i vendeve qė do tė shpallen fitues sipas modaliteteve tė pėrcaktuara nga kryesia e partisė;
4- Zgjedh me votim tė fshehtė kryetarin e partisė;
5- Vendos pėr shkarkimin e kryetarit tė partisė mbi bazėn e njė mocioni mosbesimi tė miratuar nga mė shumė se gjysma e anėtarėve tė Kėshillit Kombėtar;
6- Me propozim tė kryesisė qendrore ose tė Kėshillit Kombėtar zgjedh Kryetarėt e Nderit, i cili ka vend e votė nė organet qendrore tė PDSH pėr gjithė jetėn;
7- Vendos shpėrndarjen e partisė ose bashkimin me njė ose disa parti tė tjera;
8- Miraton komisionet e mandateve, tė kėrkesave dhe tė votimit, qė pėrgjigjen pėr mbarėvajtjen e punimeve tė tij.
9- Tė drejtėn pėr ti bėrė kėrkesa dhe propozime Kuvendit kombėtar e kanė:
a. Kryetari i Partisė;
b. Kėshilli Kombėtar;
c. Kryesia e Partisė;
d. Kryesia e Degės sė Partisė;
e. Jo mė pak se pesėmbėdhjetė pėr qind e anėtarėve tė Kuvendit me tė drejtė vote, tė shpėrndarė tė paktėn nė pesė degė tė PD-sė. Kėrkesat pėr propozim kandidaturash sipas kėsaj germe, duhet ti nėnshtrohen tė njėjtave procedura si tė tre germave tė para.
Riorganizimi
PD, 12 grupe pune nė qarqe
Partia Demokratike ka ngritur prej kohėsh grupet e punės pėr tė 12 qarqet e vendit. Detyra e tė ngarkuarave nga Kryesia e Pėrgjithshme e PD-sė ėshtė organizimi i zgjedhjeve tė brendshme nė parti. Por kėto grupe pune do tė angazhohen edhe nė funksion tė pėrgatitjeve tė zgjedhjeve tė ardhshme parlamentare. Njė numėr i madh i anėtarėsisė sė kupolės sė PD-sė janė caktuar pėr Tiranėn, si qarku mė i rėndėsishėm pėr shkak tė numrit tė madh tė zgjedhėsve. Gjithashtu edhe nė qytete tė tjera tė rėndėsishme janė caktuar personalitete tė PD-sė. Kėshtu, nė Shkodėr nė krye tė grupit tė punės ėshtė nėnkryetarja e partisė Jozefina Topalli, njėherėsh dhe Kryetare e Kuvendit. Nė Durrės ėshtė ministri i Mbrojtjes, Gazmend Oketa, dhe deputeti Ferdinand Xhaferri. Pėr Vlorėn dhe Sarandėn janė caktuar Bujar Leskaj dhe Astrit Patozi, nė Korēė grupi drejtohet nga Ridvan Bode dhe Ilir Rusmali. Ndėrkohė qė anėtarė tė tjerė tė Kryesisė sė PD-sė janė nė grupe tė tjera pune.
PDK e pėrēarė
Gurakuqi me PD, Ndoka kundėr
Partinė Demokristiane e quajnė tė tyren dy grupime, ēka e bėn tė paqartė situata tek demokristianėt. Kjo parti tashmė ka dy kryetarė, tė cilėt lėshojnė deklarata tė kundėrta. Nga njėra anė ėshtė Nard Ndoka, qė me largimin nga Qeveria ėshtė shndėrruar nė njė ndėr oponentėt e fortė i Qeverisė, madje duke mos kursyer edhe sulmet ndaj saj. Ndoka nuk ka lėshuar asnjė mesazh pėr bashkėpunim me PD-nė pėr zgjedhjet. Nė tė kundėrt ai ka thėnė se mund tė bashkėpunojė me LSI-nė pėr krijimin e polit tė tretė. Nga ana tjetėr ėshtė zv/ministri i Jashtėm, Anton Gurakuqi, i zgjedhur nė krye tė PDK nga kongresi i kėsaj partie, ka shprehur mbėshtetje pėr Partinė Demokratike. Ai ka theksuar mbėshtetjen ndaj mazhorancės sė djathtė dhe Qeverisė, ndėrsa ka kėrkuar mbledhjen e tryezės sė kryetarėve tė partive pėr tė pėrcaktuar formėn e bashkėpunimit pėr zgjedhjet e 2009-s.
PBLD dhe PBDNJ
Dule i lėkundur, Starova pro
Partia Bashkimi Liberal Demokrat, qė drejtohet nga deputeti Arjan Starova shihet si njė parti e cila padyshim qė do tė pranojė ndonjė ofertė qė mund ti vijė nga demokratėt. Starova kreu i PBLD-sė merr pjesė rregullisht nė mbledhjet e grupit parlamentar tė PD-sė. Nė koalicionin qeveritar figuron edhe Partia Bashkimi pėr tė Drejtat e Njeriut, pozicioni i tė cilės nė funksion tė bashkėpunimit me tė djathtėt pėr zgjedhjet parlamentare tė vitit tė ardhshėm mbetet i paqartė. Deri mė tani nuk ka pasur ndonjė kėrkesė tė drejtpėrdrejtė tė kėsaj force politike drejtuar PD-sė. PBDNJ nuk ka lėshuar asnjė sinjal bashkėpunimi pėr tė ardhmen si me PD-nė, ashtu dhe ish-aleaten e saj para vitit 2005, Partinė Socialiste.
lajme.parajsa.com
