Total: (540,798)

Lajme

... arkiva informative
Skip Navigation



Artikulli i Perzgjedhur

Dade: Varfėria ka shtyrė qytetarėt e Shqipėrisė tė luftojnė pėr ISIS

Zonja Dade, e cila mori pjesė nė Uashington nė njė forum pėr sigurinė dhe zbulimin, organizuar nga Kongresi amerikan, tha se Shqipėria ka parashikuar dėnime tė rrepta pėr qytetarėt e saj qė shkojnė nė luftėra tė huaja, por shtoi se ata pak shqiptarė qė kanė shkuar tė luftojnė pėr Shtetin Islamik,... »»


Ja si funksionon Gjykata Ndėrkombėtare e Drejtėsisė!

Ja si funksionon Gjykata Ndėrkombėtare e Drejtėsisė!

02.12.2009 22:03 - Kategoria: Politike

Gjykata Ndėrkombėtare e Drejtėsisė, qė njihet ndryshe dhe si gjykata botėrore, ėshtė njė gjykatė e pėrhershme e OKB-sė me seli nė Hagė. Ajo e ka filluar punėn nė vitin 1946, kur zėvendėsoi Gjykatėn e Pėrhershme Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė qė kishte funksionuar qė nga viti 1922. Po si funksionon Gjykata dhe nga ndryshon ajo prej gjykatave tė tjera

Cili ėshtė misioni i GJND-sė?
GJND-ja ka dy funksione: Merr vendime nė raste mosmarrėveshjesh, kur njė shtet e kėrkon njė gjė tė tillė.
Jep opinione kur i kėrkohet nga organizma apo agjenci tė OKB-sė, si ėshtė pėr shembull kėrkesa e Asamblesė sė Pėrgjithshme e vitit 2003 pėr ligjshmėrinė e barrierės qė Izraeli ka ndėrtuar nė Bregun Perėndimor.
Gjykata pėrbėhet nga 15 gjykatės, tė kombėsive tė ndryshme, qė zgjidhen pėr njė mandat 9-vjeēar nga Asambleja e Pėrgjithshme dhe Kėshilli i Sigurimit.
Anėtarėt e GJND-sė nuk pėrfaqėsojnė qeveritė e vendeve nga vijnė, por janė gjykatės tė pavarur.

Kush mund ti drejtohet GJND-sė?
Vetėm shtetet e njohura ndėrkombėtarisht mund tė aplikojnė dhe tė paraqiten para Gjykatės, pėrkatėsisht vendet anėtare tė OKB-sė.
Gjykata mund tė dėgjojė njė ēėshtje para saj vetėm nė rast se shtetet e pėrfshira nė tė, e kanė pranuar juridiksionin e saj.
Njė ēėshtje nis me paraqitjen dhe shkėmbimin me shkrim tė argumenteve nga palėt, e pasuar nga disa seanca dėgjimore.

A janė tė detyrueshme vendimet e GJND-sė?
Pas seancave dėgjimore, anėtarėt e gjykatės e shqyrtojnė ēėshtjen dhe pastaj gjykata shpall vendimin publikisht.
Vendimi ėshtė i formės sė prerė dhe nuk apelohet.
Nėse njė nga shtetet e pėrfshirė nuk e zbaton atė, atėherė pala tjetėr mund ta ēojė ēėshtjen nė KS tė OKB-sė.
Kjo, nė njėfarė mėnyre, do tė thotė se njė mosmarrėveshje e caktuar mund tė mbetet e pazgjidhur nėse njė nga pesė anėtarėt e pėrhershėm tė KS-sė qė kanė tė drejtėn e vetos, vendos qė tė bllokojė marrjen e masave tė mėtejshme.
Qė nga viti 1946, gjykata ka dhėnė tė paktėn 93 vendime nė raste mosmarrėveshjesh qė variojnė nga mosmarrėveshjet kufitare dhe sovraniteti territorial, deri tek mospėrdorimi i forcės, mosndėrhyrja nė ēėshtjet e brendshme tė shteteve, raste pengmarrjesh, tė sė drejtės sė azilit politik e kombėsisė.

Ēfarė mund tė thuhet pėr kėshillat e GJND-sė?
Kėshillat e gjykatės kanė karakter konsultativ, nuk janė tė detyrueshme pėr palėt e pėrfshira.
Qė nga formimi Gjykata ka dhėnė tė paktėn 25 kėshilla tė tilla, nė ēėshtje si anėtarėsia nė OKB dhe reparacionet pėr lėndimet e marra nga personat qė punojnė pėr OKB-nė, deri tek statusi i raportuesve tė OKB-sė pėr tė drejtat e njeriut apo ligjshmėrinė e kėrcėnimit apo pėrdorimit tė armėve bėrthamore.

A ka qenė e suksesshme GJND-ja?
GJND-ja, pavarėsisht nga vendimet e marra, nuk ka arritur qė tė bėhet organizmi qė donin tė ngrinin themeluesit e tij nė ditėt e mbushura me optimizėm tė pas Luftės sė Dytė Botėrore, qė ajo tė shėrbente si njė forum pėr zgjidhjen e mosmarrėveshjeve me natyrė ndėrkombėtare.
Kjo ka ndodhur kryesisht ngaqė qeveritė nuk ia kanė lėnė nė dorė asaj vendimmarrjen nė rastet e mosmarrėveshjeve qė kanė lidhje me to.
Nė vitin 1984, Shtetet e Bashkuara braktisėn njė ēėshtje tė shtruar para gjykatės nga qeveria sandiniste e Nikaraguas. Sandinistėt ishin ankuar pėr aktivitetet e rebelėve Kontra qė mbėshteteshin nga SHBA-ja, por administrata e Reganit u indinjua nga kėmbėngulja e gjykatės se kishte juridiksion nė kėtė rast dhe refuzoi tė merrte pjesė nė procedimet e mėtejshme tė gjykatės.
Nga ndryshon GJND-ja prej gjykatave tė tjera ndėrkombėtare?
GJND-ja ėshtė gjykatė qė vlerėson dhe merr vendime nė mosmarrėveshjet mes shteteve, por jo individėve.
GJND-ja nuk duhet ngatėrruar me Gjykatėn Ndėrkombėtare Penale, e cila po ashtu ėshtė me seli nė Hagė, e cila ėshtė formuar pėr tė ndjekur penalisht dhe pėr tė nxjerrė para drejtėsisė ata qė janė pėrgjegjės pėr krimet mė tė rėnda: krime kundėr njerėzimit e krime lufte qė mund tė jenė kryer nė botė.
Gjykatat Ndėrkombėtare pėr Krime nė ish-Jugosllavi dhe nė Ruandė, gjykojnė rastet e individėve pėr krime kundėr njerėzimit, por vetėm ato tė kryera nė kėto territore pėr njė periudhė tė caktuar kohe.




Burimi: Kosova SOT Politike

Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com


Komentoni artikullin

Emri:
E-Mail:
Komenti:
Kodi:

* Mesazhi juaj do aprovohet shume shpejt nga stafi yne!



Te gjitha materialet e publikuara ne kete faqe permbajne burimin e tyre si edhe adresen e artikullit origjinal, ne kete menyre ruhet dhe respektohet e drejta e autoreve perkates, paraqitja e tyre ne faqen tone eshte thjesht informativ, per perdorimin e ketyre materialeve ju lutemi kontaktoni autoret perkates!