Bledi Çuçi

Partia Socialiste shprehet se nuk ka asnjë negociatë midis palëve duke lënë pezull gjithë procesin për Reformën Zgjedhore. Në një intervistë për "Shekullin"�, eksperti i PS-së, Bledi Çuci thekson se mungesa e konsensusit dhe ndërprerja e komunikimit midis dy palëve vazhdon edhe pas më shumë se 10 ditësh nga përfundimi i afatit të Komisionit, megjithë pritshmëritë e mëdha edhe të kancelarive ndërkombëtarë nga Shqipëria apo Brukseli. Opozita akuzon mazhorancës për mungesë vullneti për ndryshimin e formulës së kompozimit të KQZ-së. Për juristin Çuçi, Partia Demokratike synon ta mbajë me çdo kush KQZ-në me përbërje politike për të pasur një armë më shumë në zgjedhjet e ardhshme.

Reforma zgjedhore ka ngecur ku PD-ja dhe PS-ja ndajnë qëndrime të ndryshme. Sa shanse ka që të zgjidhet pa rrezikuar integrimin e vendit?

Pas një pune shumë voluminoze Komisioni për Reformën Zgjedhore nuk arriti që të propozonte në Kuvend një paketë amendimesh të Kodit Zgjedhor, megjithëse arriti të hartojë dhe të miratojë gjatë periudhës së funksionimit të tij më shumë se 60 nene. Për fat të keq, në mbledhjen e fundit të Komisionit, siç dihet tashmë, nuk u arrit konsensusi për miratimin e të gjithë paketës. Çështjet kryesore për të cilat palët nuk ranë dhe nuk po bien sot e gjithë ditën dakord kanë të bëjnë me përdorimin e teknologjisë në zgjedhje, mënyrën e kompozimit të KQZ-së dhe të drejtat e palëve në ankimin dhe shqyrtimin administrativ post- zgjedhor. Për sa i përket përdorimit të teknologjisë, ne e kemi dhënë konsensusin për një zgjidhje që kënaq edhe komentet e ekspertëve të ODIHR-it në mënyrë që kjo çështje të mos bllokojë të gjithë reformën. Ndërsa, për dy çështjet e tjera, përfaqësuesit e mazhorancën nuk pranojnë të ulen për të gjetur një zgjidhje kompromisi madje, për kompozimin e KQZ-së, ata nuk kanë paraqitur asnjë variant alternativ, ndonëse rikompozimi i tij është ndër rekomandimet kryesore të OSBE/ODIHR-t në 2011-ën. Kjo situatë ka vazhduar e vazhdon edhe pas më shumë se 10 ditësh nga përfundimi i afatit të Komisionit, megjithë pritshmëritë e mëdha edhe të kancelarive ndërkombëtarë nga Shqipëria apo Brukseli.

OSBE/ ODIHR-i është shprehur kundër futjes së teknologjisë në të gjithë vendin duke sugjeruar disa zona pilot. Cili është qëndrimi juaj?

Në fakt, ekspertët e ODIHR-it që kanë asistuar Komisionin, kanë qenë që në fillim të herës skeptik për përdorimin e teknologjisë në zgjedhjet e radhës dhe e kanë shprehur gjithmonë këtë skepticizëm (në të pestë takimet që kemi pasur që prej muajit shkurt deri në maj). Megjithatë, duke hequr dorë nga optimizmi i parë i një lloj metafizike shientiste dhe, së bashku me ekspertët e  mazhorancës, ramë dakord që ta përdorim teknologjinë në dy procese shumë të thjeshta dhe njëkohësisht të domosdoshme, ku zgjedhësit dhe administrata zgjedhore të mos implikoheshin në përdorimin e saj. Këto momente kanë të bëjnë me verifikimin e dokumentit të identitetit me pajisje të specializuara për këtë qëllim dhe numërimin e votave me skanera optik. Pra, megjithëse e dinim se ODIHR-i nuk ishte në favor të teknologjisë, ne hartuam dhe miratuam me konsensus në Komision paketën rregullatore të nevojshme për këtë qëllim. Mirëpo, vetëm pas takimit të fundit me ekspertët e ODIHR-it (të cilët nuk thanë asgjë të re nga çfarë kishin thënë më parë), përfaqësuesit e PD-së prishën konsensusin e arritur dhe vendosën të rishikonin qëndrimin ndaj teknologjisë, qëndrim i cili tashmë dihet. Gjithsesi, për hir të konsensusit edhe ne ramë dakord që për numërimin elektronik të bëhet fillimisht një pilotim në zgjedhjet e radhës dhe pastaj të shikohet mundësia për shtrirje në të gjithë vendin ndërsa, për verifikimin e dokumentave në qëndrat e votimit, ne mendojmë se ajo mund të aplikohet në të gjithë vendin pasi prishja eventuale e pajisjes, nuk cenon integritetin e procesit.

Përbërja e KQZ-së është një nga pikat e nxehta, veçanërisht përbërja dhe ndërprerja e mandatit të anëtarëve aktualë

Rishikimi i formulës së KQZ-së është ndër rekomandimet kryesore të OSBE/ODIHR-it të vitit 2011.  Ne kemi të paktën dy javë që kemi propozuar një draft për mënyrën e emërimit të kryetarit të KQZ-së duke pasur parasysh rekomandimet e OSBE/ODIHR-it. Qëllimi ynë është që të paktën kandidaturat për postin e kryetarit të kalojnë në një filtër i cili të garantojë deri diku integritetin profesional, etik dhe moral të tij. Fatkeqësisht, ky propozim kundërshtohet pa asnjë argument nga PD-ja, të cilët nga ana e tyre, nuk kanë asnjë propozim alternativ.

Po për animimin, pse nuk miratohet drafti?

Edhe kjo është një çështje për të cilën kemi qëndrime të ndryshme. Ne duam që nëpërmjet anëtarëve të KQZ-së, të garantohet e drejta e palëve për të marrë gjatë procesit administrativ provat që ndodhen te materialet zgjedhore. Ky është një qëndrim parimor pasi në asnjë rast nuk mund tia kufizojmë hapësirat e hetimit administrativ palëve në proces. Aq më tepër, që në drejtësinë administrative, barra e provës, ndryshe nga procedura civile dhe penale, i takon organit administrativ dhe jo palëve.  Pala tjetër do ta kufizojë këtë të drejtë duke e lënë në diskrecion të vendimmarrjes së KQZ-së, me  pretendimin se ajo (e drejta) mund të keqpërdoret nga palët për ta shtyrë në afat të papërcaktuar shpalljen e rezultatit të zgjedhjeve. Mirëpo, duke ditur se KQZ-ja është me përbërje politike (gjë të cilën PD-ja synon ta mbajë me çdo kusht), propozimi i PD-së cenon rëndë parimin e barazisë së armëve.

Përse?

E zëmë se dy forcat politike në vend kanë qëllim ta keqpërdorin këtë moment procedurial në rast humbjeje.

Sipas propozimit të PD-së, në rast se PS-ja i humb zgjedhjet, çdo kërkesë e saj për të marrë prova tek materialet zgjedhore (me qëllim për të zvarritur procesin) do të rrëzohej nga KQZ-ja pasi PD-ja ka shumicën dhe nuk do përmbysje eventuale të rezultatit si dhe kërkon ta mbyllë sa më shpejt procesin. Ndërsa, në rast se PD-ja humb zgjedhjet, çdo kërkesë e saj për të marrë prova tek materialet zgjedhore (me qëllim për të zvarritur procesin) do të pranohej nga KQZ-ja pasi PD-ja ka shumicën dhe do tentojë përmbysje të rezultatit si dhe zvarritje të procesit. Pra, mazhoranca ka të drejtë të shikojë materialet zgjedhore sa herë të dojë, ndërsa opozitës nuk do ti jepet kjo e drejtë. Duket qartë se kemi shkelje të hapur të barazisë së armëve. Përsa i përket propozimit tonë për këtë çështje, të paktën ai i garanton të gjitha të drejtat e palëve për një proces të rregullt.