Cirroza nė mėlēi, hepatitet ndėr shkaqet kryesore
07.07.2008 06:26 Shendeti - Burimi: Panorama Shendeti
• Format kronike tė hepatiteve dhe abuzimi me alkoolin janė ndėr shkaqet kryesore qė ēojnė nė shfaqjen e cirrozės hepatike.
AIDA MALAJ
Njė njė nga sėmundjet mė serioze qė prek mėlēinė. Nė njė intervistė pėr “Panorama”, mjeku gastro-hepatolog, Altin Cekodhima, shpjegon se si shfaqet dhe trajtohet kjo sėmundje nėse shfaqet:
Doktor, ēfarė ėshtė cirroza hepatike?
Cirroza hepatike ėshtė njė smėundje kronike e karakterizuar nga ndryshimet e stukturės dhe funksioneve tė mėlēisė. Qelizat normale epatike dėmtohen dhe zėvendėsohen nga inde cikatrizues (fibroza). Pėrveē kėsaj shfaqin noduj tė rigjenerimit tė qelizave hepatike qė nuk funksionojnė mirė. Ndryshimet nė strukturėn normale hepatike, kanė pasoja nė fluksin e gjakut nė brendėsi tė mėlēisė.
Cilat janė shkaqet kryesore tė cirrozės hepatike?
Shkaqet e cirrozės hepatike janė tė shumta, por shpesh rezultati ėshtė i ngjashėm. Shkaqet kryesore mendohen tė jenė hepatitet kronike. Njė formė e veēantė e cirrozės ėshtė ajo biliare primitive, ku ndryshimet ndodhin nė rrugėt e tėmthit intrahepatike. Mė rrallė shkak janė ndryshimet e lindura tė metabolizmit tė hekurit, etj. Veē kėsaj insufiēenca kardiake e gjatė apo dėmtimet e rrugėve biliare mund tė ndikojė nė shfaqjen e formave tė cirrozės (cirroza kardiake e cirroz abiliare sekondare).
Ēfarė ndėrlikimesh mund tė shfaqė kjo sėmundje?
Cirroza hepatike sjell njė sėrė pasojash serioze pėr jetėn e pacientit. Kėshtu sė pari sjell pamjaftueshmėrinė e qelizave tė mėlēisė duke ēuar nė pakėsimin e funksioneve qė kryen kjo qelizė.
Po ashtu ndikon nė shfaqjen e hipertensionit portal qė ėshtė rritja e presionit nė venėn porta pasojė e sė cilės ėshtė shfaqja e variēeve tė ezofagut, stomakut dhe gastropatisė hipertensive.
Pėrvec kėtyre sjell ērregullime hemodinamike me takikardi dhe hipotension arterial, asit (grumbullimi i ujit nė bark) qė vjen si pasojė e hipertensionit arterial, hemoragji digjestive qė mund tė vijė nga ēarja e variēeve tė ezofagut dhe nga ulēera gastrike ose duodenale. Po ashtu mund tė sjellė encefalopati hepatike qė karakterizohet nga stade tė ndryshme tė ērregullimeve neurologjike.
Si vendoset diagnoza?
Shumė pacientė nuk shfaqin shenja klinike tipike veē lodhjes, shpesh ky njė “sinjal” i rėndėsishėm. Diagnoza vendoset shpesh herė krejt rastėsisht duke vlerėsuar analizat laboratorike ose nėse shfaqet njė ndėrlikim.
Cirrotikė tė tjerė ankojnė pėr humbje oreksi, ikter, (pėr shkak tė akumulimit nė lėkurė tė kripėrave biliare), skuqje nė nivel tė pėllėmbėve tė duarve, zmadhim tė paratiroides, etj. Nė disa raste mudn ėt shfaqet tė vjedhin gjak pėr shkak tė ēarjes sė variceeve nė ezofag apo nė stomak, etj.
Tė dhėnat laboratorike ndryshojnė gjithmonė. Vihet re njė rritje e enzimave hepatike (transaminazat, fosfataza alkaline, gammaglutamiltransferasi) ulje e albuminės, etj. Gastroskopia mund tė vėrė nė dukje praninė e variceve ezofagiale, por qė nė mjaft raste shfaqen vonė. Ka raste kur vetėm njė biopsi (gjithėsesi jo gjithmonė e nevojshme) ndikon nė vendosjen e diagnozės sė cirrozės, duke vėnė nė dukje praninė e avancuar tė fibrozės dhe tė nodujve tė rigjeneralizuar.
Ēfarė terapie pėrdoret nė kėto raste?
Cirroza hepatike nė pėrgjithėsi ėshtė irreversibile (e pakthyeshme),por trajtimi i sėmundjes qė e ka shkaktuar apo i shkakut qė ka ēuar nė shfaqjen e saj, mund tė bllokojė apo tė ngadalėsojė zhvillimin e sėmundjes. Nė tė gjitha rastet, duhet tė eleminohet nė mėnyrė kategorike alkooli.
Nė format e shfaqura nga shkaqe virale mund tė pėrdoret dhe njė terapi antivirale si nė rastin e hepatitit kronik B apo nė hepatitin kronik C. Nė kėtė tė fundit terapia mund tė ul inflamacionin, fibrozėn dhe pjesėrisht riskun pėr shfaqjen e tumorit nė mėlēi.
Shkaqet
1. Hepatiti
kronik B
2. Hepatiti
kronik C
3. Hepatiti
kronik D
4. Hepatiti
alkoolik
5. Hepatitet
autoimmune
AIDA MALAJ
Njė njė nga sėmundjet mė serioze qė prek mėlēinė. Nė njė intervistė pėr “Panorama”, mjeku gastro-hepatolog, Altin Cekodhima, shpjegon se si shfaqet dhe trajtohet kjo sėmundje nėse shfaqet:
Doktor, ēfarė ėshtė cirroza hepatike?
Cirroza hepatike ėshtė njė smėundje kronike e karakterizuar nga ndryshimet e stukturės dhe funksioneve tė mėlēisė. Qelizat normale epatike dėmtohen dhe zėvendėsohen nga inde cikatrizues (fibroza). Pėrveē kėsaj shfaqin noduj tė rigjenerimit tė qelizave hepatike qė nuk funksionojnė mirė. Ndryshimet nė strukturėn normale hepatike, kanė pasoja nė fluksin e gjakut nė brendėsi tė mėlēisė.
Cilat janė shkaqet kryesore tė cirrozės hepatike?
Shkaqet e cirrozės hepatike janė tė shumta, por shpesh rezultati ėshtė i ngjashėm. Shkaqet kryesore mendohen tė jenė hepatitet kronike. Njė formė e veēantė e cirrozės ėshtė ajo biliare primitive, ku ndryshimet ndodhin nė rrugėt e tėmthit intrahepatike. Mė rrallė shkak janė ndryshimet e lindura tė metabolizmit tė hekurit, etj. Veē kėsaj insufiēenca kardiake e gjatė apo dėmtimet e rrugėve biliare mund tė ndikojė nė shfaqjen e formave tė cirrozės (cirroza kardiake e cirroz abiliare sekondare).
Ēfarė ndėrlikimesh mund tė shfaqė kjo sėmundje?
Cirroza hepatike sjell njė sėrė pasojash serioze pėr jetėn e pacientit. Kėshtu sė pari sjell pamjaftueshmėrinė e qelizave tė mėlēisė duke ēuar nė pakėsimin e funksioneve qė kryen kjo qelizė.
Po ashtu ndikon nė shfaqjen e hipertensionit portal qė ėshtė rritja e presionit nė venėn porta pasojė e sė cilės ėshtė shfaqja e variēeve tė ezofagut, stomakut dhe gastropatisė hipertensive.
Pėrvec kėtyre sjell ērregullime hemodinamike me takikardi dhe hipotension arterial, asit (grumbullimi i ujit nė bark) qė vjen si pasojė e hipertensionit arterial, hemoragji digjestive qė mund tė vijė nga ēarja e variēeve tė ezofagut dhe nga ulēera gastrike ose duodenale. Po ashtu mund tė sjellė encefalopati hepatike qė karakterizohet nga stade tė ndryshme tė ērregullimeve neurologjike.
Si vendoset diagnoza?
Shumė pacientė nuk shfaqin shenja klinike tipike veē lodhjes, shpesh ky njė “sinjal” i rėndėsishėm. Diagnoza vendoset shpesh herė krejt rastėsisht duke vlerėsuar analizat laboratorike ose nėse shfaqet njė ndėrlikim.
Cirrotikė tė tjerė ankojnė pėr humbje oreksi, ikter, (pėr shkak tė akumulimit nė lėkurė tė kripėrave biliare), skuqje nė nivel tė pėllėmbėve tė duarve, zmadhim tė paratiroides, etj. Nė disa raste mudn ėt shfaqet tė vjedhin gjak pėr shkak tė ēarjes sė variceeve nė ezofag apo nė stomak, etj.
Tė dhėnat laboratorike ndryshojnė gjithmonė. Vihet re njė rritje e enzimave hepatike (transaminazat, fosfataza alkaline, gammaglutamiltransferasi) ulje e albuminės, etj. Gastroskopia mund tė vėrė nė dukje praninė e variceve ezofagiale, por qė nė mjaft raste shfaqen vonė. Ka raste kur vetėm njė biopsi (gjithėsesi jo gjithmonė e nevojshme) ndikon nė vendosjen e diagnozės sė cirrozės, duke vėnė nė dukje praninė e avancuar tė fibrozės dhe tė nodujve tė rigjeneralizuar.
Ēfarė terapie pėrdoret nė kėto raste?
Cirroza hepatike nė pėrgjithėsi ėshtė irreversibile (e pakthyeshme),por trajtimi i sėmundjes qė e ka shkaktuar apo i shkakut qė ka ēuar nė shfaqjen e saj, mund tė bllokojė apo tė ngadalėsojė zhvillimin e sėmundjes. Nė tė gjitha rastet, duhet tė eleminohet nė mėnyrė kategorike alkooli.
Nė format e shfaqura nga shkaqe virale mund tė pėrdoret dhe njė terapi antivirale si nė rastin e hepatitit kronik B apo nė hepatitin kronik C. Nė kėtė tė fundit terapia mund tė ul inflamacionin, fibrozėn dhe pjesėrisht riskun pėr shfaqjen e tumorit nė mėlēi.
Shkaqet
1. Hepatiti
kronik B
2. Hepatiti
kronik C
3. Hepatiti
kronik D
4. Hepatiti
alkoolik
5. Hepatitet
autoimmune
lajme.parajsa.com
