Ilac qė zėvendėson ushtrimet fizike. Teknologji skanimi me pamje 4 dimensionale
19.08.2008 18:16 Shendeti - Burimi: VOA Mjeksia
Ilaē qė zėvendėson ushtrimet fizike
Shkencėtarėt po pėrpiqen tė prodhojnė njė ilaē qė mund tė zevendėsojė ushtrimet fizike. Ata thonė se rezultatet tė eksperimenteve me kafshė nė laborator janė shpresėdhėnėse.
Ushtrimet fizike i sjellin organizmit shumė ndryshime, pėrfshi pėrmirėsimin e pėrdorimit tė oksigjenit dhe vėnien nė veprim tė gjeneve qė djegin dhjamin a yndyrnat dhe nxisin energjinė. Ka kohė qė shkencėtarėt kanė ngritur pyetjen; A ėshtė e mundur qė njė ilaē tė jetė nė gjendje tė shkaktojė gjithė kėto ndryshime nė trup pa kryer ndonjė ushtrim fizik? Dhe pėrgjigja duket sė ėshtė, po, tė paktėn tek minjtė nė laborator.
Shkencėtarėt provuan dy barna qė kopjonin efektet e ushtrimeve fizike dhe panė se forma fizike e kafshėve tė trajtuara me to u pėrmirėsua dukshėm. Tek minjtė qė iu dha ky ilaē, por qė nuk kryen ndonjė veprimtari, forma e tyre fizike u pėrmirėsua 44 pėrqind, ndėrsa tek minjtė aktivė qė iu dha ky ilaē gjendja u pėrmirėsua 68 pėrqind.
Ekspertėt thonė se nga ky ilaē mund tė pėrfitojnė njerėzit qė nuk lėvizin shumė ose nuk ndjehen nė formė tė mirė sportive. Por nė kėtė rast krijohet shqetėsimi se ilaēi mund tė shpėrdoret edhe nga atletė e sportistė gjė qė nuk pėrputhet me rregullat nė sport. Autorėt e studimit thonė se tani po punojnė pėr pėrgatitjen e njė analizė gjaku nga e cila mund tė zbulohet se kush e ka pėrdorur kėtė ilaē. Ata mendojnė se kjo analizė do tė jetė gati nė lojrat e ardhėshme olimpike pėr tė kontrolluar nėse atletėt janė trajtuar me tė ilaēe tė tilla. Por disa skeptikė thonė se ende nuk ka prova qė tė tregojnė se ky ilaē ėshtė i efektshėm ose pa pasoja. Ata thonė se nuk ka ilaē qė tė zevendėsojė plotėsisht tė mirat e ushtrimeve fizike.
Teknologji e re skanimi me pamje 4 dimensionale
Disa spitale amerikane ka filluar tė pėrdoret njė teknologji tė re skanimi me ultragtinguj nga e cila pėrftohen pamje 4 dimensionale. Duke siguruar pamje tė tillla qė janė mė tė qarta e mė tė zmadhuara, mjekėt janė nė gjendje tė dallojnė problemet nė formėn e uterit ose fibroidet, si dhe tė kontrollojnė shėndetin e foshnjeve tė palindura.
Pamjet 4 dimensionale janė aq tė qarta sa qė kjo nėnė ka nė plan ti ruajė ato nė albumin e fotografive tė fėmijės qė ende ska lindur.
Spitali Lady Bird Johnson (LBJ) nė Teksas ėshtė njė prej qėndrave tė para mjekėsore e pajisur me aparate skanimi me ultratringuj qė lejojnė mjekėt tė shohin pamje 4 dimensionale tė njė organi tė brendshėm. Kėshtu, Patrisha Diaz, shtatzėne, arriti tė shohė pėr herė tė parė foshnjen e saj nėpėrmjet kėsaj teknologjie. Kristi Majers thotė se aparatet e skanimit me ultratinguj me pamje dy dimensionale, mjekėt i pėrdorin pėr informata, ndėrsa aparati 4 dimensional ėshtė thjesht 3 dimensional por me lėvizje.
Kėto fotografi tė qarta kanė bėrė qė aparati 4 dimesional tė bėhet objekt debatesh nė qarqet mjekėsore. Janė aparate tė tilla lojra apo tė nevojėshme pėr mjekėsinė? Mjekja Xhoan Mastrobatista thonė se imazhet 4 dimensionalė mund tė zbulojnė defekte tek foshnja e palindur, defekte qė nuk mund tė shihen me aparate tė tjera tė skanimi. Spitali LBJ ka 5 vjet qė e pėrdor kėtė teknologji tė re me ultragtinguj me pamje 4 dimensionale, e cila ėshtė zbuluar 10 vjet mė parė. Por vetėm kohėt e fundit kjo paisje ka gjetur pėrdorirm tė ri si pėr shembull pėr tė zbuluar problemet me formėn e uterit ose fibroidet. Ekspertėt thonė se edhe pse uteri dhe firboidet mund tė shihen me paisje ultratinguj 2 e 3 dimensionalė, me teknologjinė e re 4 dimensionale, pamjet janė edhe mė tė qarta e mė tė zmadhuara.
Mjekėt paralajmėrojnė se gratė shtatzėna nuk duhet tė kėrkojnė tė skanohen me ultratinguj 4 dimensionalė vetėm pėr tė marrė fotografi. Megjithėse skanimi me kėtėt teknologji nuk sjell ndonjė efekt anėsor, njė studim arriti nė pėrfundimin se skanimi i shpeshtė me ultratinguj mund tė krijojė njė rrezik tė vogėl nė afektimin e trurit tė foshnjes sė palindur. Ekspertėt gjithashtu rekomandojnė qė skanimi me ultratinguj tė kryhet vetėm nė ato qėndra mjekėsore ku gradimi i aparatit vėzhgohet e kryhet me kujdes.
lajme.parajsa.com


































