Parajsa.com Radio Parajsa - Zeri yne per ju Live!


Alarmi, 700 mijė tė prekur nga hipertensioni

Shefi i Mjekėsisė Interne, Tase, pohoi se hipertensioni ėshtė vrasėsi i parė i popullatės. Ja shkaqet dhe pasojat ”Ėshtė vrasėsi i parė, krahasuar me tė gjitha llojet e sėmundjeve tė tjera. Ka kosto tė lartė mjekimi dhe, pėr fat tė keq, pacientėve u mungojnė medikamentet. »»


Restorantet nė Nju Jork, tė publikojnė kaloritė e ushqimeve

29.07.2008 23:22 Shendeti - Burimi: VOA Mjeksia

Qyteti i Nju Jorkut njihet pėr qėndrimin aktiv nė ndjekjen e rregullave tė reja pėr shėndetin publik. Nė vitin 2003, Nju Jorku ndaloi pirjen e duhanit nė ambjente tė mbyllura. Vitin e kaluar, u ndalua pėrdorimi nė restorante i ushqimeve me yndyrė tė pėrpunuar, e cila ėshtė e dėmshme pėr shėndetin. Tani nė Nju Jork kėrkohet me ligj, qė restorantet tė publikojnė dhe tė bėjnė tė njohur pėrmbajtjen e kalorive tė ushqimeve qė shėrbejnė, pėr tė ndihmuar nė luftėn kundėr “epidemisė sė obezitetit”, qė ėshtė nė rritje. Zyrtarėt e qytetit thonė se kjo ėshtė mėnyra e tyre pėr tė luftuar kėtė epidemi dhe qytete tė tjera amerikane po ndjekin shembullin e Nju Jorkut.

Departamenti i shėndetėsisė i Nju Jorkut thotė se mė tepėr se gjysma e njerėzve qė jetojnė nė qytet janė mbipeshė, apo obezė. Tani, ata persona qė duan tė dinė se sa kalori ka sanduiēi i tyre mund ta mėsojnė kėtė.

Njė rregullore qė hyri nė fuqi nė fund tė muajit prill, kėrkon qė shumica e restoranteve ta bėjnė tė njohur pėrmbajtjen e kalorive tė ushqimeve tė shėrbejnė nė menutė e tyre. Ligji ka tė bėjė restorante qė kanė mbi 15 lokale nė mbarė vendin dhe ai pėrfshin thuajse tė gjitha restorantet e ushqimit “fast food”.

Zyra e Kryetarit tė Bashksisė sė Nju Jorkut citon studime, tė cilat tregojnė se njerėzit konsumojnė njė tė tretėn e kalorive qė marrin, duke ngrėnė jashtė shtėpisė dhe se ata shpesh nuk e dinė e sa kalori ka ushqimi i tyre.

Zyrtarėt e shėndetėsisė thonė se obeziteti i pėrhapur nė masė, kėrkon inkurajimin e njė mėnyre mė tė mirė tė tė ngrėnit, nė interesin e publikut. Ja si shprehet Zėvendės Komisionerja e Shėndetėsisė, Doktoresha Mary Basset.

“Ky ėshtė njė faktor qė shton rrezikun pėr sėmundje zemre, tė cilat janė shkaku kryesor i vdekjeve kėtu nė qytetin e Nju Jorkut; po ashtu, edhe nė shumė qytete tė tjera nė mbarė vendin, si dhe nė shumė vende tė tjera tė zhvilluara”,thotė ajo.

Nė restorantin Chipotle Mexican Grill, qė ka mbi 20 lokale nė mbarė qytetin, klientėt porosisin ushqimet e tyre tė preferuara. Fakti qė njė burrito nė kėtė restorant ka deri nė 918 kalori nuk duket se i shqetėson shumė klientėt.

Chipotle ėshtė njėri nga restorante qė e zbaton ligjin, po ashtu dyqani i sanduiēeve “Subway”. Por restorante si McDonald dhe Dunkin’Donuts, nuk e kanė bėrė ende praktikė.

Shoqata e Restoranteve tė qytetit tė Nju Jorkut i ėshtė kundėrvėnė ligjit tė ri. Ajo pėrfaqėson mbi 7 mijė restorante dhe e ka ēuar ēėshtjen nė gjyq, e ka humbur atė dhe tani e ka ēuar nė Gjykatėn e Apelit. Pronarėt e restoranteve argumentojnė se ligji shkel lirinė e tyre tė fjalės dhe tė ndryshosh menutė ėshtė e kushtueshme dhe se Nju Jorku nuk ka prova se kėto rregulla mund tė jenė tė efektshme. Chuck Hunt pėrfaqėson Shoqatėn e Restoranteve tė Nju Jorkut.

“13 vjet mė parė, administrata e ushqimeve dhe e ilaēeve kėrkoi qė produket e paketuara, qė shiten nė supermarkete, tė pėrfshinin informacion, duke pėrfshirė edhe numrin e kalorive dhe kjo u bė kryesisht pėr tė luftuar obezitetin. Ngrihet pyetja, a ka funksionuar kjo?”

Nė mesin e muajit korrik, qyteti do tė fillojė t’u verė gjoba restoranteve qė nuk zbatojnė rregullat. Qytete tė tjera amerikane ose kanė propozuar, ose kanė miratuar rregullore tė ngjashme. Deri nė muajin gusht, ligji do tė fillojė tė zbatohet edhe nė qytetin e Seatlit, qė do tė kėrkojė jo vetėm qė nė menutė tė tė shkruhen kaloritė, ashtu sikurse nė Nju Jork, por edhe pėrmbajtjen e yndyrės, kripės dhe karbohidrateve. //kk//



Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com








Parajsa Shqiptare