Total: (508,646)

Lajme

... arkiva informative
Skip Navigation



Artikulli i Perzgjedhur

A janė mikrobet vėrtet primitive?

Edhe nėse mikroorganizmat mund tė pranohen si mė tė thjeshta se gjallesat shumėqelizore, ato, me anė tė thjeshtėsisė strukturore mund tė zhvillohen nė pėrmasa tė habitshme dhe tė ndėrlikuara. »»


Problemet me sytė, mosha kur rrezikojnė fėmijėt shikimin

Problemet me sytė, mosha kur rrezikojnė fėmijėt shikimin

29.09.2009 22:06 - Kategoria: Shendeti

Problemet me sytė, mosha kur rrezikojnė fėmijėt shikimin


Nė moshėn 14-15 vjeē praktikisht ēdo fėmijė vuan nga miopia. Si rezultat i zhvillimit tė teknologjisė bashkėkohore me hapa shumė tė shpejtė, vitet e fundit miopia tek fėmijėt e moshave tė vogla dhe mesatare kryesisht ėshtė rritur. Sistemi i shikimit tė fėmijėve ndodhet nė zhvillim tė pėrhershėm, prandaj qė faktorėt e dėmshėm tė mjedisit rrethues mund tė ndikojnė nė kėtė sistem negativisht, i cili pjesėrisht ndikon nė zhvillimin e miopisė tek fėmijėt.
Mbingarkesat
Njė rol tė madh nė zhvillimin e sistemit tė shikimit luajnė mbingarkesat e shikimit. Tek kėto mbingarkesa hyjnė vizatimi, leximi (mbingarkesat e shikimit nė distancė tė afėrt), si edhe parja e televizorit. Ēfarė ndodh me sistemin e shikimit tė fėmijės kur ai shikon televizor pėr njė kohė tė gjatė Shėmbėllimi nga ekrani i televizorit projektohet nė retinė (nė fundin e syrit). Por nė shumicėn e rasteve fėmijėt e moshave tė vogla janė me hipermetropi, prandaj qė fėmija tė shikojė figurėn qartė nga njė distancė e caktuar i duhet tė sforcojė struktura tė caktuara tė syrit. Kjo gjė ndodh nė mėnyrė reflektive dhe nuk varet nga vetėdija e fėmijės. Kur sforcohen muskujt shikojmė figura tė vogla dhe tė lėvizshme, kjo gjė ndodh shpesh sidomos kur shikojmė televizor, duke mos pėrjashtuar kėtu ērregullimin e sistemit kompensues dhe futjen e mekanizmave miopizues (zgjatja e syrit). Si rrjedhim kjo gjė mund tė zhvilloj miopinė tek fėmijėt.
Miopia
Miopia ėshtė njė nga sėmundjet mė tė pėrhapura tek fėmijėt qė kanė shkuar nė shkollė. Nė moshėn 14-15 vjeē praktikisht ēdo fėmijė vuan nga miopia. Ngaqė kokėrdhoku i syrit ėshtė i zgjatur drita nuk fokusohet aty ku duhet dhe fėmija ankohet se nuk shikon mirė. Nė mėnyrė, qė tė shikojnė mirė objektet qė ndodhen larg, fėmijėt mbledhin sytė, qepallat e mbledhura nė mėnyrė tė tillė luajnė rolin e diafragmės dhe si rrjedhojė shėmbėllimi nė retinė bėhet mė i qartė. Miopia nuk ėshtė vetėm defekt optik, i cili korrigjohet lehtė me syze ose lente kontakti. Kur zgjatet kokėrdhoku, zgjaten edhe pjesėt e brendshme tė syrit, veēanėrisht retina. Si rezultat, nė fund tė syrit shfaqen vatra distrofike, tė cilat gjatė progresimit mund tė ēojnė nė uljen e shikimit. Prandaj, mjekimi i miopisė tek fėmijėt duhet tė jetė kompleks dhe tė ketė si qėllim ngadalėsimin ose ndalimin e saj, si edhe tė pėrmirėsojė qarkullimin e gjakut nė kokėrdhokun dhe brenda pjesėve tė tjera tė syrit.

Miopia, mbingarkesat e shikimit duhet tė jenė tė kufizuara

Fėmija duhet tė lexojė ulur, duke u mbėshtetur nė tavolinė dhe me njė ndriēim tė mirė. Nuk rekomandohet tė lexojė shtrirė ose kur ha ushqim. Gjithashtu, ėshtė e rėndėsishme se sa gjatė shikon programet televizive. Fėmijėt, qė janė mė tė vegjėl se 2 vjeē nuk u rekomandohet tė shikojnė televizor. Kjo ka lidhje jo vetėm me mbingarkesat nė sy, por edhe me ndikimin e sistemit nervor qendror, i cili mund tė irritojė fėmijėn. Lloji i televizorit (i zakonshėm, me ekran tė sheshtė, me panel kristalor tė lėngshėm, me plazmė) praktikisht nuk ndikon nė mbingarkesėn e shikimit.
Nė moshėn 14-15 vjeē praktikisht ēdo fėmijė vuan nga miopia. Ngaqė kokėrdhoku i syrit ėshtė i zgjatur drita nuk fokusohet aty ku duhet dhe fėmija ankohet se nuk shikon mirė. E para, kur fėmija ka miopi tė shkallės sė vogėl (deri nė 3 dioptri), atėherė i jepen syze vetėm pėr larg. Syzet nuk kanė efekt mjekėsor, ato rekomandohen nė mėnyrė qė pacienti tė ndihet komfort. Edhe puna nė kompjuter nuk duhet tė zgjasė mė shumė se 40 minuta, dhe patjetėr pas kėsaj duhet bėrė 10-20 minuta pushim.
29 Shtator 2009




Burimi: Gazeta Albania Shendetesi

Artikullin origjinal mund ta lexoni ketu

lajme.parajsa.com


Komentoni artikullin

Emri:
E-Mail:
Komenti:
Kodi:

* Mesazhi juaj do aprovohet shume shpejt nga stafi yne!



Te gjitha materialet e publikuara ne kete faqe permbajne burimin e tyre si edhe adresen e artikullit origjinal, ne kete menyre ruhet dhe respektohet e drejta e autoreve perkates, paraqitja e tyre ne faqen tone eshte thjesht informativ, per perdorimin e ketyre materialeve ju lutemi kontaktoni autoret perkates!