Kush duhet te qeverise Internet-in ?
10.09.2007 20:52 Teknologjia - Burimi: 24 Ore Teknologjia
Kjo eshte nje nga ēeshtjet themelore qe do te trajtohen ne takimin e nivelit te larte mbi Shoqerine e Informacionit qe mbahet ne Tunis nga 16-18 nentori 2005.
Ēeshtja e qeverisjes se Internetit eshte nje koncept, permbajtja e te cilit ndryshon ne vartesi te faktit se ne cilin breg te Atlantikut gjendesh. Keshtu, SHBA me “qeverisje” kupton vetem “administrimin teknik te rrjetit”, ndersa europianet shtojne edhe nocione te tilla si “cyberkrimi”, ose kriminaliteti ne Internet, mbrojtja e te miturve apo respektimi i pronsise intelektuale.
Sot, per arsye historike qe kane te bejne me lindjen e Internetit, jane SHBA-te qe nepermjet ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) kane kontrollin e administrimit teknik te Internetit. Ky organizem, i cili gjendet ne vartesi te Ministrise Amerikane te Tregtise, kontrollon si dhenien e emrave te domeneve ashtu edhe “serverat DNS te rrenjes” (DNS root servers) te Internetit. Kjo supremaci e SHBA-ve kundershtohet nga vende te tilla si Kina, India, Irani, por edhe Bashkimi Europian.
Keshtu, Brukseli ka propozuar se fundmi qe administrimi i Internetit ti besohej nje organizmi ne vartesi te OKB-se, siē eshte per shembull UIT (Union Internationale des Télécommunications).
Ne lidhje me kete ēeshtje SHBA-te tregohen te palekundur. Keshtu David Gross, ambasadori amerikan i ngarkuar ne negociata ne kuadrin e WSIS (World Summit on the Information Society) vendos theksin ne faktin qe Interneti duhet te jete “i lire, i sigurte dhe i qendrueshem”. Por sot “ne nuk kemi asnje propozim alternativ qe te siguroje qendrueshmeri dhe stabilitetet. Propozohet te krijohen organizma te rinj, por kjo nuk ben gje tjeter veēse krijon paqartesi… Ne se Interneti ka patur nje sukses te tille, kjo i dedikohet aftesise se tij per te evoluar jashte mbikqyrjes se qeverive” thote David Gross.
Cili ishte rezultati i bisedimeve te Tunisit ne lidhje me qeverisjen e Internet-it ?
Kompromisi qe u arrit pas tre dite debatesh nuk kenaq kerkend, me perjashtim te SHBA-ve. Sipas kesaj marrveshje, ICANN do te vazhdoje te administroje emrat e domeneve kryesore (rrenja, .com, .net, .org etj.). Nderkohe do te krijohet nje forum nderkombetar, i cili do te trajtoje tema te rendesishme siē jane “spams”, viruset informatike apo kriminaliteti ne Internet. Forumi do te mblidhet nen drejtimin e sekretarit te pergjithshem te OKB-se, Kofi Annan ne fillim te 2006-es ne Athine.
“Me e keqja u evitua, por me e mira nuk u arrit per te ardhmen. Nuk ju mbyll dera objektivit tone te rendesishem qe ishte bashkepunimi nderkombetar per qeverisjen e Internetit” komenton marrveshjen e Tunisit, Bernard Benhamou, nje nga negociatoret franceze.
Suksesi diplomatik i SHBA-ve eshte i plote. “Ne nuk ndryshuam kurgje ne lidhje me rolin administrativ amerikan per aspekte teknike te Internetit, gje e cila na shqetesonte shume” konfirmon David Gross.
Ēeshtja e qeverisjes se Internetit eshte nje koncept, permbajtja e te cilit ndryshon ne vartesi te faktit se ne cilin breg te Atlantikut gjendesh. Keshtu, SHBA me “qeverisje” kupton vetem “administrimin teknik te rrjetit”, ndersa europianet shtojne edhe nocione te tilla si “cyberkrimi”, ose kriminaliteti ne Internet, mbrojtja e te miturve apo respektimi i pronsise intelektuale.
Sot, per arsye historike qe kane te bejne me lindjen e Internetit, jane SHBA-te qe nepermjet ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) kane kontrollin e administrimit teknik te Internetit. Ky organizem, i cili gjendet ne vartesi te Ministrise Amerikane te Tregtise, kontrollon si dhenien e emrave te domeneve ashtu edhe “serverat DNS te rrenjes” (DNS root servers) te Internetit. Kjo supremaci e SHBA-ve kundershtohet nga vende te tilla si Kina, India, Irani, por edhe Bashkimi Europian.
Keshtu, Brukseli ka propozuar se fundmi qe administrimi i Internetit ti besohej nje organizmi ne vartesi te OKB-se, siē eshte per shembull UIT (Union Internationale des Télécommunications).
Ne lidhje me kete ēeshtje SHBA-te tregohen te palekundur. Keshtu David Gross, ambasadori amerikan i ngarkuar ne negociata ne kuadrin e WSIS (World Summit on the Information Society) vendos theksin ne faktin qe Interneti duhet te jete “i lire, i sigurte dhe i qendrueshem”. Por sot “ne nuk kemi asnje propozim alternativ qe te siguroje qendrueshmeri dhe stabilitetet. Propozohet te krijohen organizma te rinj, por kjo nuk ben gje tjeter veēse krijon paqartesi… Ne se Interneti ka patur nje sukses te tille, kjo i dedikohet aftesise se tij per te evoluar jashte mbikqyrjes se qeverive” thote David Gross.
Cili ishte rezultati i bisedimeve te Tunisit ne lidhje me qeverisjen e Internet-it ?
Kompromisi qe u arrit pas tre dite debatesh nuk kenaq kerkend, me perjashtim te SHBA-ve. Sipas kesaj marrveshje, ICANN do te vazhdoje te administroje emrat e domeneve kryesore (rrenja, .com, .net, .org etj.). Nderkohe do te krijohet nje forum nderkombetar, i cili do te trajtoje tema te rendesishme siē jane “spams”, viruset informatike apo kriminaliteti ne Internet. Forumi do te mblidhet nen drejtimin e sekretarit te pergjithshem te OKB-se, Kofi Annan ne fillim te 2006-es ne Athine.
“Me e keqja u evitua, por me e mira nuk u arrit per te ardhmen. Nuk ju mbyll dera objektivit tone te rendesishem qe ishte bashkepunimi nderkombetar per qeverisjen e Internetit” komenton marrveshjen e Tunisit, Bernard Benhamou, nje nga negociatoret franceze.
Suksesi diplomatik i SHBA-ve eshte i plote. “Ne nuk ndryshuam kurgje ne lidhje me rolin administrativ amerikan per aspekte teknike te Internetit, gje e cila na shqetesonte shume” konfirmon David Gross.
lajme.parajsa.com
