Shkencėtarė nga Kosova nė konferencėn Biologjia Eksperimentale
10.09.2007 21:08 Teknologjia - Burimi: 24 Ore Teknologjia
Mbi 10 mijė shkencėtarė biologė nga mbarė bota u mblodhėn nė Uashington pėr konferencėn e 16 vjetore tė Biologjisė Eksperimentale, qė u zhvillua nga data 28 prill deri mė 2 maj nė kryeqytetin amerikan. Ky takim vjetor shėrbeu si njė rast pėr shkencėtarė nga fusha tė ndryshme tė shkencės, mjeksėsi e biologjisė e teknologjisė tė takohen pėr tė shkėmbyer pėrvojėn dhe pėr tė krahasuar rezultatet e punės sė tyre kėrkimore. Mes pjesmarrėsve ndodheshin edhe dy shkencėtarė biologė tė njohur nga Kosova, profesorėt Muharrem JakupI dhe Isa Elezaj.
Pjesmarrėsit nė kėtė takim masiv tė shkencėtarėve nga mbarė bota thonė se konferenca tė tilla janė vende ku teoria ballafaqohet me praktikėn; shkencėtarėt e laboratorėve takohen me mjekėt e klinikave. Laborantėt kėrkojnė tė mėsojnė se ēfarė vlerash praktike kanė dhėnė rezultatet e kėrkimeve tė tyre, ndėrsa mjekėt e spitaleve vijnė tė pėr parė se cilat janė zbulimet e fundit nė fushėn e biologjisė. Profesor Muharrem Jakupi, pranė univeristetit tė Prishtinės thotė se vlerat e konferencave tė tilla janė tė jashtėzakonėshme, veēanėrisht pėr shkencėtarė nga vendet si Kosova. Profesor Jakupi erdhi nė kėtė konferencė edhe pėr tė paraqitur rezultatet e punės sė tij kėrkimore. Studimi i tij lidhet me ēėshtjen e ndryshimeve kimike e biologjike qė sjell alkoholi nė organizmin e njeriut dhe sa ndikon niveli i tij nė pasojat e pėrdorimit tė tepruar tė alkoholit, qė profesor Jakupi thotė se pėrbėn njė dukuri shqetėsuese nė shoqėritė ballkanike.
Profesor Jakupi i sheh pėrparimet shoqėrore me syrin e njė shkencėtarit Ai thotė se biologjia shpesh nuk trajtohet si baza e mjekėsisė, pra laboratoret ndeshen me mungesė fondesh nė fushėn e kėrkimeve dhe tė pėrgatitjes profesionale veēanėrisht tė shkencėtarėve nga radhėt e brezit tė tij.
Ndėrsa profesor Isa Elezaj solli nė konferencė punėn e pėrbashkėt tė 4 ekipeve kėrkuesish kosovarė, mes tė cilėvė atė qė lidhet me ēėshtjen e ndotjes sė metaleve tė rėnda nė aspektin gjenetik. Por ēėshtja qė e ka shqetėsuar prej kohėsh profesor Elezaj ėshtė ajo e mbetjeve nga uraniumi i varfėruar, si pasojė e bombardimeve gjatė luftės nė Kosovė.
Profesor Elezaj dhe Jakupi thonė se shkenca kosovare ėshtė nė gjendje tė japė njė ndihmesė mė tė madhe nė pėrparimet shoqėrore duke u kujdesur pėr shėndetin a pėrmirėsimin e shėndetit tė njerėzve. Por ajo ka nevojė nė radhė tė parė pėr pėrkrahje dhe fonde nga ana e ministrive pėrkatėse. Njė rol tė rėndėsishėm, thonė shkencėtarėt nga Kosova, luajnė edhe shkėmbimet e pėrvojės dhe rezultateve jo vetėm nė konferenca tė tilla ndėrkombėtare por edhe nė nivel rajonal pėrfshi shkėmbimet e pėrvojės dhe eksperizės me shkencėtarė dhe institucione shkencore nga Shqipėria, e cila nė kėtė konferencė duket se nuk kishte dėrguar ndonjė pėrfaqėsues.
Shkencėtarėt kosovarė thonė se bashkėpunit Kosovė-Shqipėri nė fushėn shkencore biologjike viteve tė fundit nuk i ėshtė kushtuar shumė rėndėsi. Kjo ndoshta edhe si pasojė e zhvillimeve tė vrullėshme nė tė dy vendet, qė e kanė bėrė vemendjen tė pėrqėndrohet mė tepėr nė ēėshtje politike e shoqėrore apo shtet formuese.
Pjesmarrėsit nė kėtė takim masiv tė shkencėtarėve nga mbarė bota thonė se konferenca tė tilla janė vende ku teoria ballafaqohet me praktikėn; shkencėtarėt e laboratorėve takohen me mjekėt e klinikave. Laborantėt kėrkojnė tė mėsojnė se ēfarė vlerash praktike kanė dhėnė rezultatet e kėrkimeve tė tyre, ndėrsa mjekėt e spitaleve vijnė tė pėr parė se cilat janė zbulimet e fundit nė fushėn e biologjisė. Profesor Muharrem Jakupi, pranė univeristetit tė Prishtinės thotė se vlerat e konferencave tė tilla janė tė jashtėzakonėshme, veēanėrisht pėr shkencėtarė nga vendet si Kosova. Profesor Jakupi erdhi nė kėtė konferencė edhe pėr tė paraqitur rezultatet e punės sė tij kėrkimore. Studimi i tij lidhet me ēėshtjen e ndryshimeve kimike e biologjike qė sjell alkoholi nė organizmin e njeriut dhe sa ndikon niveli i tij nė pasojat e pėrdorimit tė tepruar tė alkoholit, qė profesor Jakupi thotė se pėrbėn njė dukuri shqetėsuese nė shoqėritė ballkanike.
Profesor Jakupi i sheh pėrparimet shoqėrore me syrin e njė shkencėtarit Ai thotė se biologjia shpesh nuk trajtohet si baza e mjekėsisė, pra laboratoret ndeshen me mungesė fondesh nė fushėn e kėrkimeve dhe tė pėrgatitjes profesionale veēanėrisht tė shkencėtarėve nga radhėt e brezit tė tij.
Ndėrsa profesor Isa Elezaj solli nė konferencė punėn e pėrbashkėt tė 4 ekipeve kėrkuesish kosovarė, mes tė cilėvė atė qė lidhet me ēėshtjen e ndotjes sė metaleve tė rėnda nė aspektin gjenetik. Por ēėshtja qė e ka shqetėsuar prej kohėsh profesor Elezaj ėshtė ajo e mbetjeve nga uraniumi i varfėruar, si pasojė e bombardimeve gjatė luftės nė Kosovė.
Profesor Elezaj dhe Jakupi thonė se shkenca kosovare ėshtė nė gjendje tė japė njė ndihmesė mė tė madhe nė pėrparimet shoqėrore duke u kujdesur pėr shėndetin a pėrmirėsimin e shėndetit tė njerėzve. Por ajo ka nevojė nė radhė tė parė pėr pėrkrahje dhe fonde nga ana e ministrive pėrkatėse. Njė rol tė rėndėsishėm, thonė shkencėtarėt nga Kosova, luajnė edhe shkėmbimet e pėrvojės dhe rezultateve jo vetėm nė konferenca tė tilla ndėrkombėtare por edhe nė nivel rajonal pėrfshi shkėmbimet e pėrvojės dhe eksperizės me shkencėtarė dhe institucione shkencore nga Shqipėria, e cila nė kėtė konferencė duket se nuk kishte dėrguar ndonjė pėrfaqėsues.
Shkencėtarėt kosovarė thonė se bashkėpunit Kosovė-Shqipėri nė fushėn shkencore biologjike viteve tė fundit nuk i ėshtė kushtuar shumė rėndėsi. Kjo ndoshta edhe si pasojė e zhvillimeve tė vrullėshme nė tė dy vendet, qė e kanė bėrė vemendjen tė pėrqėndrohet mė tepėr nė ēėshtje politike e shoqėrore apo shtet formuese.
lajme.parajsa.com
































